Joden, Roma en Sinti die tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Nederlandse Spoorwegen (NS) zijn getransporteerd naar vernietigingskampen krijgen van de NS een tegemoetkoming van 15.000 euro. In totaal gaat het volgens de NS om een bedrag van enkele tientallen miljoenen euro's.

Als de getransporteerde personen tijdens of na het transport zijn omgekomen heeft de weduwe of weduwnaar recht op een tegemoetkoming van 7.500 euro.

Als ook de weduwe of weduwnaar niet meer leeft, dan hebben de nog levende kinderen recht op een gezamenlijke tegemoetkoming. Als het oudste kind is geboren vóór 8 mei 1945 is de hoogte van die tegemoetkoming 7.500 euro. Als het oudste kind na die datum is geboren bedraagt de gezamenlijke tegemoetkoming 5.000 euro.

Er zijn nog vijfhonderd slachtoffers die nog leven en recht hebben op de tegemoetkoming en zo'n 5.500 nabestaanden die nog in leven zijn.

De tegemoetkoming komt overeen met het advies van de Commissie Individuele Tegemoetkoming Slachtoffers WO ll Transporten NS. Deze commissie kreeg in november als doel om te onderzoeken welke mensen recht op een vergoeding zouden hebben en hoe hoog die vergoeding moest zijn. Woensdag presenteerde de commissie het advies. NS-topman Roger van Boxtel stelt dat de vervoerder het advies overneemt.

NS verdiende 2,5 miljoen euro

De NS verdiende tijdens de oorlog ongeveer 2,5 miljoen euro aan de transporten van onder meer joden naar concentratiekampen. De NS was door de nazi's gevraagd om treinstellen beschikbaar te stellen voor die transporten en daar een speciale dienstregeling voor op te stellen.

De mensen die per trein werden afgevoerd naar concentratiekampen moesten zelf hun treinkaartje betalen en als dat niet lukte, stuurde de NS een factuur naar de nazi's.

In 2005 bekende de NS al schuld en bood het excuses aan voor het handelen van het bedrijf tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Een van de slachtoffers is Salo Muller. Hij verloor zijn beide ouders in de oorlog. Ze werden in 1941 via Kamp Westerbork naar vernietigingskamp Auschwitz gebracht en werden daar om het leven gebracht. Muller streed jarenlang voor een schadevergoeding van de NS aan de nabestaanden van de slachtoffers. Dat leidde uiteindelijk tot het instellen van de commissie en de schadevergoeding.

Salo Muller (links) met NS-topman Roger van Boxtel. (foto: Pro Shots)

NS betaalt tegemoetkoming 'echt zelf'

De commissie gaat zo snel mogelijk een uitvoeringsreglement maken. "Dan kunnen mensen een verzoek indienen en wordt meteen gewerkt aan uitbetaling", zegt NS-topman Van Boxtel.

De NS heeft geen speciaal potje voor dit soort tegemoetkomingen, zegt Van Boxtel. "We betalen dit van onze lopende balans en nemen het vanaf vandaag op als post in onze begroting."

Volgens Van Boxtel is de NS ook in gesprek met de Belastingdienst om ervoor te zorgen dat de slachtoffers en nabestaanden de tegemoetkoming onbelast kunnen ontvangen.