Het aantal meldingen van klachten als gevolg van de eikenprocessierups lijkt deze zomer drie keer zo groot te zijn als voorgaande jaren, stelt specialist Silvia Hellingman van het Kenniscentrum Wageningen dinsdag in gesprek met NU.nl.

Ook melden zich bij ziekenhuizen meer volwassenen en kinderen met klachten als gevolg van de haartjes van de rups.

Hellingman helpt gemeenten en andere instellingen met de bestrijding van de rupsen en de nesten.

Maar het is deze zomer vechten tegen de bierkaai, stelt ze. "In veel gemeenten valt de aanpak van de nesten onder de vaak toch al flink uitgeklede post 'groenvoorziening'. Terwijl het toch gaat om volksgezondheid en niet om de aanblik van een plantsoen of parkje", bepleit Hellingman.

Ze merkt dat de dieren ook brutaler worden. "De rupsen gaan steeds vaker huizen en schuren in", stelt ze. RTL Nieuws meldde afgelopen weekend zelfs dat een hele straat 'geterroriseerd' werd door de rupsen. Inwoners vluchtten hun huizen uit en worden gek van de jeuk.

Geen harde cijfers over aantal rupsen in Nederland

De dieren zijn hooguit 3 centimeter lang en verplaatsen zich altijd in grote groepen over bomen die de rupsen tijdens de lente kaalvreten. De haren, die zich door de lucht verspreiden, kunnen flinke irritatie aan de huid of longen veroorzaken.

Toch zijn er geen concrete cijfers over hoeveel eikenprocessierupsen er precies in Nederland rondkruipen. Er is geen landelijk meldpunt dat deze cijfers bijhoudt of registreert. Elke larve van de Thaumetopoea processionea heeft honderdduizenden minuscule brandharen die, als die in aanraking komen met de huid of longen, flinke irritatie bij volwassenen, kinderen of dieren kunnen veroorzaken.

Naar schatting bevinden zich vele honderden miljoenen rupsen in de Nederlandse bomen die overlast kunnen veroorzaken. Provincies als Noord-Brabant, Drenthe en Overijssel, waar veel eiken staan, worden doorgaans het zwaarst getroffen.

'Gemeenten bereiden zich na grote problemen beter voor'

Ook bestrijdingsdeskundige Henry Kuppen van bomenstichting Terra Nostra bevestigt dat er deze zomer meer meldingen lijken te zijn. "Gemeenten die de afgelopen jaren veel overlast hadden, zijn beter voorbereid", voegt hij daar wel aan toe. "Maar de bestrijding is lastiger dan de meeste mensen denken. Het is niet zo eenvoudig hele nesten uit te roeien, omdat de haartjes zich dan toch wel verspreiden. Daarmee voorkom je de overlast dus niet."

Het milde weer in het voorjaar werkt de rupsen echter in de hand; de meeste eitjes die zijn afgezet, komen ook uit. En het probleem heeft landelijk nog steeds geen prioriteit. De landelijke expertgroep werd opgeheven vanwege gebrek aan geld.

De bestrijding van de diertjes moet derhalve op gemeenteniveau plaatsvinden. "Het hoogtepunt van de overlast dit jaar is nog niet bereikt", vreest Kuppen. "Pas over twee, drie weken zijn alle rupsen helemaal verveld."

Pretparken voeren meer controles uit

Veel attractieparken nemen het heft in eigen hand, bevestigt een woordvoerder van de Club van Elf, de koepel van grote dagattracties. Begin juni meldde Editie NL dat pretpark de Efteling in Kaatsheuvel kampte met grote problemen. Veel bezoekers zouden klagen over prikkende ogen en jeuk.

"In de meeste Nederlandse parken is momenteel geen overlast", stelt een woordvoerder van de Club van Elf. "Maar er vinden wel extra controles plaats. Dat gebeurt overigens al jaren, maar dit jaar zijn veel parken er wel iets eerder mee begonnen om de problemen vóór te zijn. Sommige parken proberen het aantal eikenbomen op het terrein te beperken."