De AIVD heeft misdaadjournalist Bas van Hout, een bron van de inlichtingendienst, een "forse" schadevergoeding betaald. Hij zou onvoldoende beschermd zijn door de inlichtingendienst en jarenlang gevaar hebben gelopen, schrijft de Volkskrant zaterdag.

De krant heeft een geheim onderzoek van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) ingezien. De AIVD zou hebben geweten dat Van Hout meerdere keren gevaar liep, maar verzuimd hebben hem te waarschuwen.

De conclusie van de toezichthouder is dat de Staat "onrechtmatig" en "onbehoorlijk" heeft gehandeld.

Volgens onderzoek van de krant heeft Van Hout van de Staat 865.000 euro bruto, inclusief rente, gekregen voor gederfde inkomsten. Daar komt nog een immateriële schadevergoeding bovenop, waarvan de hoogte de krant onbekend is.

Van Hout liep tienduizenden euro's mis door lek over dubbelrol

Op 11 december 2018 oordeelde het gerechtshof in Amsterdam dat hij, als er geen informatie over zijn dubbelrol gelekt zou zijn, tussen 2003 en medio 2009 gemiddeld 70.000 euro per jaar meer had kunnen verdienen dan hij daadwerkelijk heeft verdiend.

Voor de periode 2009 tot 2015 krijgt hij een lager bedrag, omdat de AIVD hem in 2009 in bedekte termen zou hebben gewaarschuwd voor een mogelijk lek. Het gerechtshof besloot dat Van Hout een schadevergoeding van de Staat moest krijgen.

'Van Hout tipte AIVD alleen om liquidaties te verhinderen'

Van Hout sprak tussen 1997 en 2002 met de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), de voorganger van de AIVD, die destijds onderzoek deed naar corruptie en banden tussen de onderwereld, wapenhandelaars en terroristische organisaties.

De BVD stopte volgens hem met de gesprekken omdat hij nooit operationele informatie prijsgaf en niet sprak over ernstige delicten waarvan hij kennis had. Volgens Van Hout tipte hij de inlichtingendienst alleen als hij wist dat iemand in levensgevaar was, om liquidaties te verhinderen.

AIVD maakte 'een reeks van fouten'

Uit het onderzoek van toezichthouder CTIVD zou blijken dat de AIVD tussen 1997 en 2014 "een reeks van fouten heeft gemaakt". Zo zou de AIVD Van Hout in 2006 hebben moeten alarmeren over het feit dat hij gevaar liep. De CTIVD noemt het "onbehoorlijk" dat dat niet gebeurd is.

Van Hout zou volgens het rapport tien maanden na zijn eerste gesprek met een AIVD'er een codenaam hebben gekregen voor intern gebruik: 'Acheron'. Voor hij die codenaam kreeg, werd zijn daadwerkelijke naam voluit boven gespreksverslagen vermeld.

Toen hij de codenaam kreeg, werd zijn echte naam doorgekrast en vervangen door 'Operatie Acheron', maar volgens de CTIVD was zijn echte naam nog leesbaar. Ook stond er in een uitgelekt stuk informatie die direct herleidbaar was naar Van Hout.

Van Hout werkt aan boek over zaak

De conclusies en aanbevelingen uit het rapport zijn volgens de krant in 2014 onderschreven door toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Ronald Plasterk, die een door Van Hout tegen de AIVD ingediende klacht als "volledig gegrond" zou hebben verklaard.

Van Hout werkt momenteel aan een boek over deze zaak. In een reactie tegenover de krant zegt de AIVD nooit te zullen bevestigen of ontkennen dat iemand bron is of is geweest. "Ook niet als iemand daarover in de openbaarheid verklaart. Mensen met wie we te maken hebben, moeten erop kunnen vertrouwen dat wij hun identiteit (blijven) beschermen."

Van Hout is een erkend misdaadverslaggever die in contact stond met veel bekende criminelen, zoals Willem Holleeder, Mink Kok en de in 2000 geliquideerde Sam Klepper. Hij trad meermaals op als getuige in processen tegen hen.