Omwonenden van Tata Steel hebben donderdagavond forse kritiek geuit vanwege de gezondheidsrisico's die de van de staalproducent afkomstige grafietregens met zich meebrengen. Zij uitten hun zorgen tijdens een bewonersavond in Wijk aan Zee, waar Tata Steel-directeur Hans van den Berg plannen presenteerde waarmee de overlast de komende jaren verminderd moet worden.

De zorgen van omwonenden kwamen voort uit een rapport dat het RIVM eerder deze week uitbracht. Daarin staat dat in de stofregens van Tata Steel "ongewenste" hoeveelheden lood, mangaan en vanadium zitten.

Kinderen in omliggende dorpen, zoals Wijk aan Zee, kunnen tijdens het buitenspelen aan die ongewenste hoeveelheden worden blootgesteld. Het RIVM adviseerde om kinderen goed hun handen te laten wassen en speeltoestellen schoon te houden.

De grafietregens, die onderdeel zijn van de stofregens, worden volgens Tata Steel vanaf april 2020 niet meer verspreid. Het proces waarbij mogelijke grafietregens vrijkomen, vindt dan plaats in een nieuwe hal.

Vanuit de speeltuin eerst naar huis en handen wassen

Om het vrijkomen van grafiet tot het voorjaar van volgend jaar tot een minimum te beperken, heeft de staalproducent al andere maatregelen genomen. Naar het voorkomen van andere stofregens wordt nog onderzoek gedaan.

"Welke garanties geeft u mij dat als ik met mijn kinderen in de speeltuin speel en ze een rozijntje willen, dat ik niet hoef te zeggen: 'We gaan eerst naar huis en handen wassen'?", vroeg een emotionele bewoner.

Van den Berg zei daarop dat Tata Steel het plan met maatregelen "met de grootst mogelijke spoed" wil uitvoeren en dat de al genomen maatregelen de uitstoot tot een "absoluut minimum" moeten verlagen. "Dat is het pakket wat ik u op dit moment kan bieden", zei de directeur.

Naast het voorkomen van de uitstoot van stoffen die de gezondheid schaden, richt Tata Steel zich de komende jaren ook op het verminderen van de geluids-, stank- en lichtoverlast.

Hans van den Berg in gesprek met omwonenden van Tata Steel. (Foto: ANP)

Waarom heeft 'verschrikkelijk rapport' twintig jaar moeten duren?

Het pakket maatregelen waar Van den Berg het over had, was voor sommige omwonenden niet voldoende. Een van hen, al dertig jaar inwoner van Wijk aan Zee, vroeg zich af waarom het twintig jaar heeft moeten duren om tot zo'n "verschrikkelijk rapport" te komen. Het leverde de vragensteller een luid applaus op.

Na even te hebben nagedacht, stelde Van den Berg dat hij daar geen antwoord op kon geven.

'Ik ga ervandoor, dit is echt zo'n gelul'

Halverwege het verhaal van Van den Berg stond een inwoner van Beverwijk op om te vertrekken. "Ik ga ervandoor, hoor. Dit is echt zo'n gelul", stelde ze, terwijl ze langs Van den Berg liep.

"We hebben er gewoon heel veel last van. Het gaat allemaal over de gevolgen, maar de oorzaak is Tata Steel. Het is schandalig dat we moeten leven onder deze omstandigheden", zei ze tegen Van den Berg, waarna ze wegliep.

De Tata Steel-directeur wilde de vrouw nog antwoord geven, maar zweeg nadat hij had gezien dat ze de deur achter zich had dichtgetrokken. "Ik denk niet dat ik daarop hoef te antwoorden", zei hij nog.

Het terrein van Tata Steel (Foto: Hollandse Hoogte)

Ook wat positieve geluiden over Tata Steel

Een enkeling liet zich tijdens de bijeenkomst in dorpshuis De Moriaan in Wijk aan Zee positief uit over Tata Steel. "Mijn vader heeft vijftig jaar gewerkt voor Tata Steel en als er één sociaal bedrijf is, dan is dat Tata Steel", vertelde een ondernemer uit Wijk aan Zee.

"Met al die protesten zijn we Wijk aan Zee ook een beetje dood aan het maken, omdat niemand er meer durft te komen", vervolgde hij. "Natuurlijk moet Tata gezonder, maar jullie moeten het niet op de spits gaan drijven."

'Elkaar als buren opzoeken en serieus nemen'

Ook burgemeester Frank Dales van de gemeente Velsen ziet de waarde van Tata Steel voor de omgeving. "Tata is een van de beste sociale werkgevers van Nederland en is echt van groot belang voor deze regio. Daarom moeten we elkaar als buren opzoeken en serieus nemen."

"Maar die grafietregens moeten echt stoppen. Dat moet echt afgelopen zijn voor april 2020. We moeten ervoor zorgen dat we met elkaar een oplossing vinden en daar hebben we jullie als inwoners voor nodig. Jullie zijn het pressiemiddel richting de provincie (neemt de besluiten, zoals het verstrekken van vergunningen, red.). Hou elkaar scherp en zorg ervoor dat we het echt samen oplossen", sloot Dales af.