Het was beter geweest als er eerder onderzoek was gedaan naar de grafietregens rond de hoogovens van Tata Steel in IJmuiden, zei staatssecretaris Stientje van Veldhoven (Infrastructuur en Waterstaat) woensdag in de Tweede Kamer. "We nemen de zaak heel serieus", aldus Van Veldhoven.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) publiceerde dinsdag een rapport waaruit blijkt dat de stofregens "ongewenste" hoeveelheden lood, mangaan en vanadium bevatten. Dat rapport kwam er op verzoek van de provincie Noord-Holland.

Uit de eerste resultaten blijkt dat kinderen in de omgeving door de zogeheten grafietregens aan "ongewenste" concentraties van de metalen lood, mangaan en vanadium zijn blootgesteld. Vooral kleine kinderen die buitenspelen kunnen daaraan worden blootgesteld.

Zij moeten goed hun handen wassen. Het RIVM adviseert ook speeltoestellen goed schoon te houden.

Veel partijen maken zich grote zorgen

"Veiligheid moet voor alles staan", aldus staatssecretaris Van Veldhoven. "Deze stoffenemissie is niet acceptabel." Ze heeft na de publicatie van het rapport direct contact gehad met het provinciebestuur. Dat gaat volgens haar onmiddellijk stappen nemen om de grafietregens te stoppen. Ze blijft nauw contact houden met de provincie.

Veel partijen in de Kamer maken zich zorgen over de grafietregens. "Dit kunnen we niet accepteren", zei Jessica van Eijs (D66). Suzanne Kröger van GroenLinks vroeg zich af "wanneer de maat vol is". Volgens haar had Tata Steel al veel eerder maatregelen kunnen nemen.

Tata Steel kreeg al reeks dwangsommen vanwege overlast

Tata Steel heeft al een reeks dwangsommen moeten betalen, omdat er geen einde kwam aan de overlast. Die dwangsommen van de provincie zijn veel te laag, zei Frank Wassenberg (Partij voor de Dieren). Volgens de staatssecretaris hebben de dwangsommen wel "enig effect" gehad, maar waren die niet effectief genoeg. De dwangsommen kunnen nog hoger worden, voegde ze eraan toe.

Het rapport van het RIVM is een tussenrapport. Volgende maand verschijnt het definitieve onderzoek.

Ook Provinciale Staten eisen opheldering van het bedrijf

Ook de Provinciale Staten in Noord-Holland eisen opheldering over de uitstoot van stofwolken vanaf het terrein van Tata Steel. De Statenleden reageren verontrust op het dinsdag gepubliceerde onderzoek van het RIVM.

Inwoners van gemeenten onder de rook van Tata Steel in IJmuiden willen met spoed meer informatie over mogelijke gezondheidsrisico's.

"Wij zouden graag zien dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu nog veel onderzoek doet", zegt voorzitter Ellen Windemuth van de stichting IJmondig.

Volgens Windemuth zijn veel vragen nog onbeantwoord. "Wat zijn de gevolgen voor volwassenen? En nu weten we hoe het zit met de grafietregens, maar hoe zit het met de samenstelling van het fijnstof dat Tata uitstoot? Is er een verhoogd risico op kanker?"

Tata Steel belooft direct maatregelen te nemen

Tata Steel meldde dinsdag direct maatregelen te nemen om nieuwe grafietregens te voorkomen. De bouw van een nieuwe fabriekshal, die volgend jaar klaar is, moet het probleem definitief oplossen.

Het bedrijf presenteert donderdag een uitgebreid pakket aan verbeteringsplannen, waarmee het bedrijf de overlast voor omwonenden wil verminderen.