Een "cocktail van meerdere meteorologische ingrediënten" zorgde dinsdagavond voor zware onweersbuien boven Nederland, zegt meteoroloog Wilfred Janssen van Weerplaza tegen NU.nl.

"De lucht was dinsdagmiddag warm en vochtig, een voorwaarde voor onweersbuien. Daarnaast stond op de grond een zuidoostenwind, terwijl op grotere hoogte een zuidwestenwind waaide. Door dit verschil in windrichting ontstonden wervelingen, waardoor de onweersbuien een extra impuls kregen", legt hij uit.

Die draaiing van de lucht zat volgens Janssen vooral in de onderste kilometers. Typerend voor dit weer waren de valwinden, met snelheden van tot 100 kilometer per uur, die plaatselijk voor grote schade zorgden. Uit allerlei delen van het land kwamen meldingen over omgewaaide bomen en losgeraakte dakpannen.

Een windhoos richtte een spoor van vernieling aan in Rheden, een dorp op de Veluwe in Gelderland. Bomen vielen daar op huizen en auto's. In gesprek met Omroep Gelderland spreken meteorologen zelfs van een door een tornado veroorzaakt spoor van 4 à 5 kilometer lang.

Tienduizenden bliksemontladingen en gekleurde luchten

De onstabiele lucht leidde ook tot tienduizenden bliksemontladingen. Daarnaast zagen mensen allerlei kleuren in de lucht ontstaan tijdens de buien. Dat komt doordat de hoeveelheid water in een wolk ervoor zorgt hoe licht gebroken wordt, legt Janssen uit. Als die hoeveelheden verschillen, ontstaan verschillende kleuren. Ook de zonsondergang had invloed op het lichtspel.

De laatste keer dat Nederland te maken had met zulk noodweer was volgens de meteoroloog op 23 juni 2016. Zware onweersbuien zorgden destijds voor wateroverlast en wind- en hagelschade in met name het westen en zuidoosten van het land.

Bijna sprake van een supercel

De onweersbuien vormden zich dinsdagmiddag boven Noord-Frankrijk. In de loop van de avond trok de buienlijn in noordoostelijke richting over Nederland. In Frankrijk en België ontstond ook een zogeheten supercel, het zwaarste type onweersbui, die om zijn eigen as draait. "Dit soort zware onweersbuien zie je regelmatig in Amerika", aldus Janssen.

Tot zulk zwaar onweer kwam het in Nederland "net niet". "Ik zag wel foto's van een slurf uit een bui boven zee voor de kust van Vlissingen, het laatste stadium van een tornado", aldus de weerman.

De kans is volgens hem groot dat we de komende jaren vaker te maken krijgen met dit soort zware onweersbuien, maar in welke frequentie dit gaat gebeuren, valt moeilijk te voorspellen, zegt hij. "Afzonderlijk komen de ingrediënten voor dit soort buien regelmatig voor, maar dat ze samenvallen is uitzonderlijk. Als het in de toekomst vaker warm wordt, is de kans op een dergelijke overlap wel groter."

Onweer boven Wageningen. (Foto: Pro Shots)

Komende nacht opnieuw kans op stevige onweersbuien

In de nacht van woensdag op donderdag kunnen in met name het zuiden van het land weer stevige onweersbuien voorkomen, meldt Weerplaza. Mogelijk gaan die ook gepaard met veel regen en zware windstoten. De buien nemen naarmate ze naar het noorden trekken qua intensiteit af, aldus Weerplaza.

Het KNMI heeft voor woensdagavond laat en donderdag code geel afgegeven voor de provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. Het weerinstituut waarschuwt dat windstoten tot 75 kilometer per uur kunnen voorkomen en dat lokaal veel neerslag kan vallen.

De buien zullen waarschijnlijk wel minder zwaar zijn dan die van dinsdagavond.