De man die wordt verdacht van heling van de telefoon van een 72-jarig dodelijke slachtoffer in Lelystad is ook een tbs'er die op proefverlof was. Hij zit inmiddels op een gesloten afdeling. Eerder werd al bekend dat de verdachten van het doden van de man in april dit jaar een uitbehandelde tbs'er en een tbs'er op proefverlof zijn.

Uit een Kamerbrief van minister Sander Dekker voor Rechtsbescherming blijkt dat de drie verdachten en het slachtoffer op enig moment gelijktijdig zijn behandeld in de Oostvaarderskliniek in Almere.

Het is niet bekend waarom L., de verdachte van heling, tbs opgelegd heeft gekregen. Op de verdere onderlinge relatie tussen de mannen kan de minister niet ingaan, omdat er nog een strafrechtelijk onderzoek loopt naar de twee die betrokken zouden zijn bij de dood van de 72-jarige man in Lelystad. Het gaat om Jan van K. (48) en Michel B. (35).

Van K. en B. werden op respectievelijk 29 april en 1 mei van dit jaar aangehouden, nadat de politie op 28 april het lichaam van het 72-jarige slachtoffer had gevonden in zijn woning aan de Rode Klif in Lelystad. De man is vermoedelijk in het weekend van 19 tot en met 21 april omgebracht.

De twee verdachten moeten op 25 juni voorkomen tijdens een zogenoemde inleidende zitting. Het Openbaar Ministerie (OM) wil desgevraagd niet laten weten of de mannen een verklaring hebben afgelegd.

Verlenging tbs van verdachte zou in mei worden besproken

B. moest in mei voor de rechter verschijnen in een zogenoemde verlengingszitting. De rechtbank zou dan bepalen of de man in aanmerking kwam voor een voorwaardelijke beëindiging van zijn verpleging. In voorbereiding hierop adviseerde de Oostvaarderskliniek in maart al de verpleging voorwaardelijk te beëindigen.

Wel hield de reclassering toezicht en was er sprake van ambulante zorg. Op 12 april vond het laatste gesprek tussen B. en de reclassering plaats. Die concludeerde dat er meer tijd en onderzoek nodig was om de juiste zorg en een gepast risicomanagement te bepalen. Voordat dit advies kon worden gegeven, werd B. aangehouden.

Man zat vast voor ontucht met minderjarige

De man kreeg in 2008 een eenjarige gevangenisstraf met tbs met voorwaarden opgelegd voor het meerdere keren plegen van ontucht met een minderjarige. Omdat B. zich tot twee keer toe niet aan zijn voorwaarden hield, werd hij in 2010 opgenomen in een zorginstelling en in 2011 tbs met dwangverpleging opgelegd.

In de opeenvolgende jaren vonden er enkele incidenten met B. plaats. In 2013 gedroeg de man zich agressief tegenover een medepatiënt en werd er door de zorginstelling geconstateerd dat er sprake was van een toename van verbale en fysieke agressie bij de verdachte. Zijn verlofregeling werd ingetrokken.

Toen er in 2015 opnieuw werd gekeken naar transmuraal verlof, oftewel wonen buiten de beveiligde zone van de kliniek, ging het weer mis. B. kwam in aanraking met politie en justitie nadat de kliniek aangifte had gedaan en hij verkeersovertredingen had begaan.

Begin dit jaar adviseerde de reclassering nog dat B. niet in aanmerking kwam voor voorwaardelijk beëindiging van zijn verpleging. Dat gebeurde in het kader van het hoger beroep dat B. aanspande tegen de verlenging van zijn tbs in juni 2018. In mei van dit jaar zou er opnieuw naar de situatie worden gekeken.

Behandeling medeverdachte in mei 2017 gestopt

De tbs-behandeling van Jan van K. werd in mei 2017 onvoorwaardelijk beëindigd. Dit gebeurde op advies van de reclassering en een psychiater. Het OM vorderde nog wel een verlenging, maar trok dit verzoek in na het horen van de adviezen. De kans op recidive zou laag zijn.

Van K. werd in 1995 veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en tbs met dwangverpleging voor poging moord. Toen hij in 2003 op onbegeleid verlof was, zette hij zijn neef aan tot een poging tot moord op diens vriendin. Die overleeft dat ternauwernood.

In 2006 werd Van K. tot acht jaar cel en tbs met dwangverpleging veroordeeld. In 2009 begon zijn behandeling in de Oostvaarderskliniek.

Oostvaarderskliniek onderwerp van kritiek

De kliniek is eerder onderwerp van onderzoek geweest en op 3 mei verscheen er een artikel in NRC waarin door behandelaars werd gesproken over een angstcultuur.

Dekker laat in zijn brief weten dat er op zijn verzoek op 6 mei door medewerkers van zijn ministerie is gesproken met het management, het personeel en leden van de patiëntenraad. De conclusie was dat er sprake van verbetering was na aanpassingen door de kliniek. Zo is het personeelstekort aangepakt.

Eerder deze maand werd bekend dat de Inspectie Justitie en Veiligheid (IJenV) een onderzoek is gestart naar of het toekennen van vrijheden aan tbs'ers wel goed verloopt.

Dekker zegt verder beter inzicht te willen krijgen in hoe vaak tbs'ers tijdens hun behandeling een strafbaar feit plegen. De minister heeft de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) opdracht gegeven de betreffende cijfers in de toekomst centraal bij te houden.