Een grote staking in het openbaar vervoer zal dinsdag grote impact hebben op het openbare leven in Nederland. Fietsen, thuiswerken en plannen uitstellen lijken de enige opties. Wordt het een chaos of zijn grote problemen door goede voorbereidingen te voorkomen?

Massale staking in het stads- en streekvervoer

In het stads- en streekvervoer wordt gestaakt van dinsdagochtend vroeg tot woensdagochtend uit protest tegen de leeftijd waarop ov-personeel met pensioen mag. De vakbonden willen dat deze leeftijd 66 jaar blijft en niet wordt verhoogd, omdat medewerkers in het openbaar vervoer te maken hebben met fysiek en mentaal zwaar werk.

Volgens FNV doen alle leden van de vakbonden mee aan de landelijke staking. Twee op de drie werknemers in het openbaar vervoer zijn lid van een vakbond, dus "de kans is groot dat perrons leeg blijven", aldus een woordvoerder.

NS en ANWB adviseren iedereen thuis te blijven

De NS kan niet van tevoren voorspellen welke werknemers wel of niet staken. Maar de kans dat er in de praktijk geen tot zeer weinig treinen gaan rijden, lijkt reëel. Daarom adviseert de NS reizigers de hele dinsdag niet met de trein te reizen. Een extra probleem is dat de reisinformatie in de NS- en de 9292-app niet up-to-date zullen zijn, omdat de centra die deze informatie vergaren ook niet weten welke treinen er wel en niet zullen vertrekken.

De ANWB waarschuwt voor overvolle wegen op dinsdag, omdat de auto de enige betrouwbare manier van vervoer lijkt te zijn. Dinsdag is normaliter qua files al de drukste dag van de week. "Niet alleen de snelwegen, maar ook het onderliggende wegennet zal snel volstromen", vreest een woordvoerder van de landelijke verkeersdienst.

Tussen Schiphol en Amsterdam rijden wél treinen

De rechter heeft zondag bepaald dat de staking geen doorgang mag vinden rond Schiphol. Als er helemaal geen treinen vanaf Schiphol zouden rijden, zouden grote groepen reizigers op de luchthaven stranden wat tot (zeer) onveilige situaties leidt. Daarom moet de NS ervoor zorgen dat er elk kwartier een trein van Schiphol naar Amsterdam CS vertrekt.

De NS waarschuwt echter dat deze pendeldienst "niet voldoende is voor de normale reizigersaantallen en specifiek bedoeld is voor de strikt noodzakelijke Schipholreizen".

Schiphol zelf roept reizigers op dinsdag niet naar de luchthaven te komen, tenzij dat strikt noodzakelijk is.

Ook veerponten varen dinsdag niet

Behalve treinen en bussen zullen ook de meeste veerponten dinsdag naar verwachting aan de kant blijven liggen. Zo zullen er in Amsterdam vermoedelijk geen ponten over het IJ gaan.

Ook het personeel van de veerpont tussen Velsen-Noord en Velsen-Zuid mag dinsdag meestaken met andere werknemers in het openbaar vervoer, bepaalde de rechter maandag. De gemeente Velsen had een kort geding aangespannen omdat het stilleggen van de pont nodeloos hinder voor bewoners zou veroorzaken.

Maar de rechter oordeelde dat ook pontpersoneel het recht heeft om te staken.

Veel universiteiten verplaatsen hun tentamens

Studenten kunnen moeilijk op hogescholen en universiteiten komen, doordat treinen, bussen, trams en metro's waarschijnlijk niet of amper rijden. Daarom hebben veel onderwijsinstellingen hun tentamens en verplichte colleges geschrapt of verplaatst. Dit geldt bijvoorbeeld voor de UvA, de Universiteit Utrecht en de Hogeschool Rotterdam.

Op andere instellingen, zoals de Vrije Universiteit Amsterdam, de Rijksuniversiteit Groningen en de hogescholen van Arnhem en Nijmegen, gaan de tentamens en verplichte colleges gewoon door. Studenten krijgen het advies rekening te houden met extra reistijd. De landelijke studentenvakbond LSVb vindt dit "absurd". "Als er geen ov rijdt, kunnen studenten helemaal niet op de plaats van bestemming komen", aldus voorzitter Carline van Breugel. "Je kan er niet van uitgaan dat studenten beschikking hebben over een auto."

Fietsen kan optie zijn; Amsterdam opent meer tunnels

Voor werknemers die enigszins in de buurt van hun werk wonen, kan een keer de fiets pakken een oplossing zijn.

In Amsterdam is de IJtunnel dinsdag exclusief geopend voor fietsers, ander langzaam verkeer en hulpdiensten. Dat bevestigde GVB, nadat wethouder Sharon Dijksma dat voorstelde.

Beide tunnels van de IJtunnel zijn dinsdag gesloten voor "snel" verkeer, zoals auto's. Ook voetgangers zijn, om veiligheidsredenen, die dag niet welkom in de tunnel.

Voor fietsers is er wel een 'maar': de weersvoorspellingen voor dinsdag zijn niet al te gunstig.

Na de ov-staking volgt een landelijke actiedag

Na de ov-staking van dinsdag volgt woensdag een algemene landelijke actiedag om aandacht te vragen voor de problemen die de verhoogde pensioenleeftijd volgens de vakbonden met zich meebrengt. Werknemers in tal van sectoren, waaronder de metaal- en industriesector, de bouw en de sociale werkvoorziening, staken 24 uur.

De kans lijkt ook reëel dat dit niet de laatste grote ov-staking zal zijn die Nederland dit jaar treft. Als er op 1 juli geen nieuw pensioenakkoord ligt, stijgt de AOW-leeftijd in 2020 automatisch naar 66 jaar en acht maanden, en dat is iets wat de vakbonden koste wat kost willen voorkomen.

Oproep: ov-personeel

  • Ben jij werkzaam in het openbaar vervoer? Laat dan in de NUjij-reacties weten of je deze staking steunt en vertel waarom!