Bureau ICE, maker van de IEP Eindtoets, is "teleurgesteld" over de aanpassing die in het advies aan duizenden basisschoolleerlingen moest worden gedaan nadat de expertgroep van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap rekenfouten had gemaakt. Directeur Michiel Colenbrander zegt dat dit niet meer mag gebeuren, omdat de leerlingen teleurgesteld moesten worden met een ander toetsadvies.

Nadat Bureau ICE, een van de vijf toetsaanbieders, de adviezen van de expertgroep van het ministerie vergeleek met de adviezen die het zelf had berekend, werden al fouten geconstateerd, vertelt Colenbrander.

"De adviezen van het ministerie kwamen wat hoger uit. Ook andere toetsaanbieders gaven dat aan. Het ministerie heeft dat toen laten controleren, maar kwam tot de conclusie dat de berekeningen wel klopten", zegt Colenbrander. "Nadat alle toetsresultaten werden vergeleken en er ook signalen uit de scholen kwamen, kwam ook het ministerie tot de conclusie dat er wat mis was met de resultaten. Daarop is nog een keer onderzoek gedaan en bleek ons vermoeden te kloppen."

Een woordvoerder van het minister van Onderwijs zegt dat de signalen over verkeerde adviezen in eerste instantie verklaarbaar leken. "Toen er meer signalen binnenkwamen, zijn de toetsaanbieders en de expertgroep op verzoek van het ministerie bijeengekomen. Daar werd geconstateerd dat met verkeerde grenswaardes is gerekend."

In 2019 werden de grenswaarden gezamenlijk vastgesteld. Deze waarden waren bij de commerciële toetsen niet op dezelfde manier vastgesteld bij de Centrale Eindtoets.

Wat is de IEP Eindtoets?

  • De IEP Eindtoets is een alternatief voor de CITO-eindtoets. Scholen zijn zelf vrij om de eindtoets te kiezen die het best bij de visie van de school past. Sinds 2014 is het afnemen van zo'n eindtoets verplicht.
  • De IEP (Inzicht Eigen Profiel) Eindtoets wordt afgenomen aan het einde van groep 8 op de basisschool.
  • De uitslag van de toets levert een richtlijn op die wordt gehanteerd bij de keuze voor het niveau in het voortgezet onderwijs.

Bureau ICE maakte dit jaar voor de vijfde keer de IEP Eindtoets. Zo'n 35 procent van de scholen (2.200) maakt gebruik van die eindtoets. In totaal zijn er vijf toetsaanbieders. "De voorgaande vier jaar gaf elke toetsaanbieder zelf het toetsadvies over het vervolgonderwijs", legt Colenbrander uit. "Bij ons zijn daar nooit problemen mee geweest."

Expertgroep rekende met verkeerde waardes

Maar omdat niet duidelijk was in hoeverre de verschillende toetsen met elkaar vergelijkbaar waren, stelde het ministerie in overleg met de toetsaanbieders een expertgroep aan die tot een advies over de vervolgopleiding aan de leerlingen moest komen.

In totaal kregen dit jaar bijna twintigduizend leerlingen een verkeerd advies. Verreweg de meeste van hen kregen een te hoog advies.

Bijna twintigduizend leerlingen kregen na het maken van de eindtoets een verkeerd schooladvies. (Foto: ANP)

Toetsaanbieders hebben scholen zelf ingelicht

Dinsdag hebben de toetsaanbieders de scholen ingelicht over het verkeerd gegeven advies. "Dat deden we zelf omdat scholen toch onze klanten zijn en we graag in contact met hen wilden blijven hierover. Daarnaast was dat ook praktisch, omdat wij over de contactgegevens van de scholen beschikken", zegt Colenbrander, die 4.600 leerlingen die de IEP-toets maakten een verkeerd schooladvies zag krijgen.

"Ik vind het vooral vervelend voor de leerlingen, omdat ze een hoger advies hebben gekregen dan waar ze eigenlijk recht op hadden en we ze nu moeten teleurstellen met een lager advies", zegt Colenbrander.

Ook minister Arie Slob (Onderwijs) toonde zijn medeleven met de leerlingen die een verkeerd advies kregen. "Dit is een buitengewoon vervelende situatie, in eerste instantie natuurlijk vooral voor de geraakte groep 8-leerlingen en hun ouders, maar ook voor alle leerkrachten en scholen die hierbij betrokken zijn."

'Scholen reageerden heel begripvol'

Volgens Colenbrander reageerden de scholen ook "heel begripvol". "Ze waren blij dat ze zo snel mogelijk werden geïnformeerd. Het klinkt misschien vreemd, maar ze waren ook blij met het bijgestelde advies. Dat bevestigde dat de leerkracht er met het eigen advies niet naast zat."

De woordvoerder van het ministerie van Onderwijs zegt dat de wijze van het geven van een schooladvies aan basisschoolleerlingen wordt geëvalueerd, omdat de "huidige werkwijze kwetsbaarheden vertoont".