Donderdag presenteerde een onderzoekscommissie onder leiding van Jan Watse Fokkens de resultaten van een onderzoek naar integriteitsschendingen door twee officieren van justitie. Wat zijn de belangrijkste conclusies?

Belangrijkste conclusies

  • Sterke aanwijzingen voor affectieve relatie tussen Van Nimwegen en Bloos sinds voorjaar van 2011
  • Geruchten en mogelijke publicatie NRC waren redenen voor overstap van Van Nimwegen
  • Uitblijven van reactie collegevoorzitter "was schadelijk voor het gezag en het vertrouwen van het college"
  • Van Nimwegen bemoeide zich met gunnen van opdracht aan bedrijf van zijn zwager. Aanbesteding niet volgens regels verlopen
  • Niet aannemelijk dat Heleen Rutgers heeft geprofiteerd van relatie met Van Nimwegen. Commissie gelooft niet dat hij melding van relatie had gemaakt

De commissie begon op verzoek van het College van procureurs-generaal in juni 2018 met een onderzoek, nadat NRC stukken had gepubliceerd over mogelijke integriteitsschendingen binnen het Openbaar Ministerie (OM).

Het onderzoek richtte zich op de vraag of er in de periode van 2010 tot en met 2014 aanwijzingen waren voor een affectieve relatie tussen Marc van Nimwegen en Marianne Bloos. Een affectieve relatie kan het best omschreven worden als meer dan een vriendschappelijke band.

Zelf hebben de officieren gezegd dat er pas sinds 2016 sprake was van een partnerrelatie.

Commissie onderzocht ook relatie met andere officier

Een tweede vraag was of Van Nimwegen zich had bemoeid met het gunnen van een opdracht aan een ICT-bedrijf van zijn zwager en zus en het verlengen van die opdracht.

De derde vraag draaide om een relatie tussen Van Nimwegen en officier van justitie Heleen Rutgers en of zij daarvan had geprofiteerd bij haar aanstelling.

Sterke aanwijzingen voor affectieve relatie

De eerste belangrijke conclusie die de commissie trekt, is dat er "sterke aanwijzingen zijn dat er vanaf het voorjaar van 2011 een affectieve relatie bestond tussen Van Nimwegen en en Bloos".

Een belangrijk onderdeel van die conclusie is dat medewerkers van het OM hebben verklaard dat Van Nimwegen en Bloos zichtbaar affectie toonden en een kamer wilden delen na de Stamag-conferentie in 2011; een congres voor officieren van justitie en advocaten-generaal.

De conclusie is van belang, omdat Van Nimwegen in 2011 nog procureur-generaal was en Bloos officier. Er was dus sprake van een gezagsrelatie. De regels schrijven voor dat dit gemeld moet worden.

Daarnaast had Van Nimwegen personeelszaken in zijn portefeuille en werd Bloos in 2011 aangesteld als hoofdofficier van het Functioneel Parket. De commissie concludeert dat "er geen twijfel is dat Bloos de eerst aangewezen kandidaat was voor de benoeming, maar er wel twijfel bestaat of de voordracht van Bloos, door bemoeienis van Van Nimwegen, is doorlopen in overeenstemming met normen van integriteit".

Zakenreis naar Thailand eveneens aanwijzing voor relatie

Dan is er een zakenreis naar Thailand in 2012 waar beide officieren aan hebben deelgenomen. Volgens de commissie waren Van Nimwegen en Bloos beiden uitgenodigd, maar is het wel weer een aanwijzing voor het bestaan van een relatie.

"Bloos heeft via haar secretaresse gepoogd om de laatste twee nachten in het conferentiehotel voor hen beiden te cancelen, zodat zijn een ander hotel konden boeken."

Overstap Van Nimwegen naar Rotterdam niet gepland

De commissie concludeert dat de aanhoudende geruchtenstroom over de vermeende relatie en een mogelijk ophanden zijnde publicatie van NRC in 2014 redenen voor Van Nimwegen waren om uit het College van procureurs-generaal te stappen.

Een artikel in NRC zou tot problemen leiden voor het college en de toenmalige minister van Justitie en Veiligheid. "Een normale stap in de loopbaan van Van Nimwegen, zoals destijds gecommuniceerd aan het NRC, is onjuist."

Ook de toenmalige voorzitter van het college, Herman Bolhaar, krijgt kritiek. "Het binnen en buiten het OM breed bestaande beeld dat er wel een relatie tussen de betrokkenen was en dat daartegen door het college en de voorzitter niet werd opgetreden, was schadelijk voor het gezag en het vertrouwen van het college en vroeg om actie, die geheel uitbleef."

Van Nimwegen sprak wens uit voor opdracht voor bedrijf zwager

In 2009 kreeg het bedrijf van de zwager en zus van Van Nimwegen de opdracht toegewezen om software te leveren aan het OM. "Het door de commissie ingestelde onderzoek laat geen andere conclusie dan dat de aanbesteding niet volgens de regels is verlopen."

Op papier waren er drie partijen, maar alleen met het bedrijf van de zwager is de aanbestedingsprocedure voortgezet. "Dat dit specifieke bedrijf een bevoorrechte positie kreeg, komt omdat de met de aanbesteding belaste medewerker van zijn leidinggevende te horen kreeg dat het de uitdrukkelijke wens van Van Nimwegen was dat het bedrijf van zijn zwager de opdracht zou krijgen.

Geen aanwijzing profiteren Officier van justitie Rutgers

Over de relatie tussen Van Nimwegen als plaatsvervangend hoofdofficier van justitie in Utrecht en officier van justitie in datzelfde parket Heleen Rutgers zegt de commissie dat het niet aannemelijk is dat Rutgers hier oneigenlijk van heeft geprofiteerd.

"Hoewel Van Nimwegen zegt die relatie te hebben gemeld aan de toenmalig hoofdofficier", gelooft de commissie dat niet. De desbetreffende hoofdofficier zegt dit nooit vernomen te hebben. Rutgers zelf zegt dat Van Nimwegen tegen haar heeft gezegd dat dit niet nodig was.