De veiligheid van mensen met een ernstige psychische aandoening (EPA) is in de Nederlandse zorg onvoldoende gewaarborgd, concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) donderdag. Ook de veiligheid van mensen uit de omgeving van de patiënten is in het geding.

De onderzoeksraad stelt in het rapport dat de complexe problematiek veel invloed heeft op de zelfredzaamheid van de patiënten. Daarnaast hebben zij te maken met veel verschillende zorginstanties, die niet altijd goed met elkaar samenwerken.

In Nederland zijn 250.000 tot 300.000 mensen met een EPA. Zo'n twintigduizend van hen verkeren in acute zorgnood. Zij hebben te maken met chronische en meervoudige problematiek. De OVV schrijft dat het huidige zorgstelsel is ingesteld op het aanbod van de instellingen en niet op de zorgbehoefte van de patiënt. Verschillende problemen worden elk door een verschillende organisatie opgepakt.

Mensen met een EPA mijden soms zorg en zijn geregeld niet in staat om hun eigen hulpbehoefte te formuleren. Dat is echter belangrijk voor de toepassing van de juiste zorg. Naast geestelijke gezondheidszorg (ggz) hebben patiënten ook hulp nodig bij onder meer huisvesting, financiën en dagbesteding. Als de hulpvraag eenmaal duidelijk is, kan het volgens de OVV nog lang duren tot de patiënt de passende zorg krijgt.

Partijen afhankelijk van elkaars informatie

De OVV concludeert dat zorgverleners onvoldoende zicht hebben op de veiligheidsrisico's van patiënten en hun omgeving. Dat komt doordat betrokken partijen met verschillende systemen werken en afhankelijk zijn van elkaars bereidheid om de juiste informatie te delen.

Volgens de OVV is het voor zorgverleners niet eenvoudig om tot maatwerk te komen. "Zij moeten een complex totaalpakket van zorg en ondersteuning realiseren binnen een stelsel dat niet is ingericht is op mensen met meerdere problemen", aldus de raad. "Hierdoor ontstaat het risico dat de geleverde zorg en ondersteuning onvoldoende aansluiten op de hulpbehoefte van de patiënt."

Aanvullend akkoord volgens OVV nodig

Afgelopen zomer is er een akkoord getekend waarin de zorgbehoefte van de patiënten centraal staat. De OVV raadt het ministerie voor Volksgezondheid aan om aanvullende maatregelen te nemen om passende zorg te bieden voor mensen die kampen met een EPA.

Daarvoor zijn volgens de OVV maatregelen op het gebied van informatie-uitwisseling, financiering en handelsruimte van zorgprofessionals nodig. "Dit moet leiden tot een zorgaanbod vanuit één budget dat aansluit op hun behoefte aan zorg en ondersteuning, waardoor patiënten beter worden geholpen en de veiligheid van hen en hun omgeving verbetert."