Vruchtbaarheidsdokter Jan Karbaat heeft zijn eigen sperma gebruikt om zeker 49 kinderen te verwekken bij zijn cliënten. De donorkinderen hebben donderdag bevestiging gekregen na DNA-onderzoek.

Een groep donorkinderen had een civiele procedure aangespannen om zekerheid over de eigen afstamming te krijgen. De rechtbank in Rotterdam ging in februari akkoord met het verzoek om DNA van Karbaat te gebruiken voor onderzoek.

Het DNA-verwantschapsonderzoek is uitgevoerd door het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen. Daaruit blijkt nu dat zeker vier kinderen direct afstammen van de vruchtbaarheidsdokter die in 2017 op 89-jarige leeftijd overleed. Van hen was via DNA-onderzoek al duidelijk geworden dat zij tientallen halfbroers en -zussen hebben.

Volgens Stichting Donorkind is daarnaast van ongeveer zes personen duidelijk geworden dat zij geen kinderen zijn van Karbaat. Dit komt echter niet als een grote verrassing, vertelt voorzitter Ties van der Meer. "Zij hadden al in een eerder proces geen match met kinderen van Karbaat."

Karbaat werkte van 1980 tot 2009 in de vruchtbaarheidskliniek MC Bijdorp in Barendrecht. In dat laatste jaar moest de kliniek sluiten op last van de inspectiedienst, omdat dossiers niet op orde waren. In 2016 werd duidelijk dat er mogelijk fouten waren aangetroffen in de donorgegevens.

Emotionele schade bij donorkinderen van Karbaat

"Het is ons nu duidelijk geworden dat vruchtbaarheidsartsen elkaar niet goed konden controleren", zegt Van der Meer. "De beroepsgroep heeft jarenlang gefaald." Bij de donorkinderen van Karbaat heeft dit geleid tot emotionele schade.

Volgens Van der Meer kunnen de donorkinderen nu beginnen met het verwerkingsproces. "Voor de betrokkenen is het heel prettig om na al die jaren duidelijkheid te krijgen." Van een aantal kinderen is bekend dat ze overwegen een schadevergoeding te eisen.

In Nederland mogen spermadonoren maximaal 25 kinderen verwekken. De rechtbank oordeelde in februari al dat Karbaat, die al 22 erkende kinderen had, tekortgeschoten is in zijn zorgplicht.

Volgens de rechters is ook aangetoond dat in Karbaats kliniek soms sperma van verschillende donoren werd vermengd en dat in enkele gevallen kinderen in één gezin ondanks toezeggingen niet dezelfde biologische vader hebben.

Verbetering: In de kop van dit artikel stond Karbaat eerder omschreven als 'ivf-arts'. Hij hield zich in de genoemde gevallen echter bezig met kunstmatige inseminatie. We omschrijven hem daarom nu als 'vruchtbaarheidsarts'.