Nieuwe treinen die in gebruik worden genomen hebben altijd te kampen met storingen. Dat zeggen meerdere treinexperts over de nieuwe sprinter van de Nederlandse Spoorwegen (NS) tegen NU.nl.

"Ik ben niet verbaasd", zegt Rob Goverde, hoogleraar Railverkeer aan de TU Delft. "Materieel dat zich al heeft bewezen rijdt soepel en goed. Bij nieuw materiaal kom je altijd nieuwe dingen tegen die niet zijn getest."

Bert van Wee, hoogleraar transportbeleid aan de TU Delft, herinnert zich nog dat de hogesnelheidstrein TGV in Frankrijk in gebruik werd genomen. "Door de relatief lage productieaantallen kon toen ook niet alles getest worden. Het duurde een half jaar tot een jaar voor daar alle problemen waren verholpen. Dat gebeurt vaker bij een nieuwe treingeneratie."

De NS nam de Sprinter Nieuwe Generatie (SNG) begin december in gebruik op twee trajecten: Den Haag-Haarlem en Leiden-Hoorn. Het is de bedoeling dat de trein vanaf april ook op andere trajecten gaat rijden.

De Telegraaf meldde op basis van cijfers van ProRail dat de SNG vorige week vrijdag acht keer niet meer verder kon rijden, waardoor 130 treinen te maken kregen met vertraging.

Door de storingen is de gemiddelde punctualiteit, op trajecten waar de SNG rijdt, gezakt van 92 naar 82 procent. Er waren ook dagen dat die punctualiteitswaarde met 64 procent nog lager lag.

Sprinter getest in Tsjechië en Oostenrijk

Voordat de nieuwe sprinter ging meedraaien in de dienstregeling is 40.000 kilometer gereden op een testbaan in Tsjechië. Daarnaast is in het Oostenrijkse Wenen getest hoe de trein reageert op winterse omstandigheden.

Belangenclub Voor Beter OV uitte kritiek op de NS omdat de nieuwe sprinters onvoldoende zouden zijn getest, maar Goverde bestrijdt dat. "Je test wel een heleboel dingen, maar in de praktijk werkt het toch anders. Treinen zitten dan voller en er worden nog meer uren gemaakt. Daarnaast zijn de treinen lastig te testen op het Nederlandse spoor. Daarvoor zouden andere treinen stopgezet moeten worden."

Ook Wijnand Veeneman, hoofddocent en onderzoeker vervoer aan de TU Delft, denkt dat de treinen goed zijn getest. "We zijn als consument gewend dat we bijvoorbeeld de 200.000e auto kopen, waar alle problemen al uit zijn. Die zijn helemaal doorontwikkeld tot in detail. Bij nieuwe treinen is dat niet zo."

De NS heeft ruim tweehonderd treinen besteld bij de Spaanse bouwer CAF. (Foto: NS)

Bouwer CAF heeft 'betrouwbare reputatie'

De NS is in zee gegaan met treinenbouwer CAF. Het Spaanse bedrijf werd na aanbesteding gekozen als bouwer van de SNG. In totaal heeft de NS ruim tweehonderd nieuwe sprinters besteld, die gefaseerd zullen gaan meedraaien in de dienstregeling.

"De treinen die de NS bij CAF heeft gekocht liggen redelijk dicht bij de treinen zoals die in de catalogus staan. Maar het standaardmodel past niet op het Nederlandse spoor. Daarnaast kent Nederland bijvoorbeeld andere veiligheidsregels en veiligheidstechnieken", zegt Veeneman. Volgens hem heeft CAF een "betrouwbare reputatie" en zijn er in Europa geen treinbouwers meer "waar we ons druk over hoeven te maken".

"Dat zijn details, maar wel details die we belangrijk vinden in Nederland", aldus Veeneman. "Het is heel vervelend als de deuren bijvoorbeeld niet goed sluiten waardoor de trein niet verder kan, maar dat is hoe het werkt met een beperkte oplage."

Voor de NS dreigt vooralsnog geen nieuw Fyra-dossier

Als er problemen zijn met een nieuwe trein dwalen de gedachten automatisch af naar de Fyra, die ruim zes jaar geleden korte tijd reed tussen Amsterdam Centraal en Brussel Zuid, maar na ruim een maand vanwege talloze gebreken buiten dienst werd gesteld.

Maar een nieuw Fyra-dossier is volgens de NS "echt niet aan de orde". Ook Veeneman vreest daar niet voor. "Nee, nee, de Fyra was echt een nieuwe trein, waarbij elk moertje en boutje nieuw was ontworpen. De SNG is een standaardtrein die al langer in Europa rijdt, maar waarvoor een paar details zijn aangepast. Denk aan een nieuwe neus en andere beveiligingssystemen. Dit type trein is al veel vaker gebouwd."

'Je kan niet alles tot elke prijs testen'

In de tests, die de treinen hebben doorlopen, zijn waarschijnlijk ook niet alle mogelijke oorzaken van storingen geconstateerd, zegt Van Wee. "Iets kan één op de tienduizend keer gebeuren, maar als je honderd keer test, hoeft dat niet aan het licht te komen. Je kan alles tot elke prijs testen, maar dan zijn er weer klachten dat de treinen veel te duur zijn geworden."

De NS hield ook al rekening met storingen van de SNG, maar een woordvoerder kan niet zeggen wat de verwachting is over hoelang de problemen aanhouden.

Veeneman heeft daar wel een idee over. "Als het probleem over anderhalve maand nog is op te pikken, is er iets raars aan de hand. Het kan natuurlijk wel zo zijn dat zich specifieke situaties voordoen die nog niet zijn voorgekomen. Denk aan storm of gladde sporen door blaadjes op de rails. Dat kan dan ook voor verstoringen zorgen."