Burgemeester Femke Halsema van Amsterdam heeft maatregelen aangekondigd om radicalisering en terroristische aanslagen in de stad tegen te gaan. Zo worden een aantal islamitische instellingen net zo intensief beveiligd als joodse instellingen.

Dat blijkt uit een brief die Halsema heeft verstuurd aan de gemeenteraad. Bij een aantal islamitische instellingen geldt een zogeheten "verhoogde dreiging" op terrorisme. 

"Dit betekent dat de kans op een aanslag reëel wordt geacht. Ondertussen is de bouwkundige staat van de instellingen vaak slecht. Het college heeft besloten om op korte termijn een aantal noodzakelijke, aanvullende veiligheidsmaatregelen te treffen."

Om welke instellingen het gaat en welke maatregelen er precies genomen zullen worden, is nog onbekend. Wel is het waarschijnlijk dat deze sterk lijken op de veiligheidsmiddelen die eerder werden ingezet bij een aantal joodse instellingen. Daar werden in 2014 onder andere bewakingsposten geplaatst, die in 2016 vervangen werden voor camera's. 

Gemeente wil 'zakelijkere omschrijvingen' voor religieuze begrippen

Amsterdamse moskeeën kregen al eerder te maken met xenofobe incidenten. Zo werd begin 2018 een onthoofde pop gevonden voor de deur van de Emir Sultan Moskee in Noord. Bovendien bleek uit een onderzoek van de Universiteit van Amsterdam dat twee derde van de Nederlandse moskeeën met dit soort incidenten te maken krijgt. 

De burgemeester wil dat binnen het college "zakelijkere omschrijvingen" worden gebruikt voor religieuze begrippen, omdat bepaalde termen tot misverstanden kunnen leiden.

"Zo wordt de stroming van het salafisme vaak gelijkgesteld aan islamitisch extremisme en terrorisme, wat ook streng-orthodoxe maar vreedzaam levende moslims ten onrechte in een sfeer van geweld kan brengen", aldus Halsema. Als voorbeeld wordt genoemd dat in plaats van "jihadistisch" nu "religieus" extremisme gebruikt zal worden. 

Samenwerking verschillende interventie-eenheden wordt geïntensiveerd

Bovendien zullen er veiligheidsmaatregelen worden genomen op plekken waar de kans op een aanslag groter wordt geschat dan in andere delen van de stad. Dit zijn in ieder geval de Nieuwendijk, Kalverstraat en Heiligeweg, maar ook over andere locaties wordt nog gesproken. Het is nog onbekend hoe deze maatregelen er precies uit komen te zien, maar naar verwachting wordt dit nog in 2019 bekendgemaakt. 

Ook zal scherper gelet worden op de samenwerking van verschillende interventie-eenheden, zodat er bij een aanslag zo snel mogelijk ingegrepen kan worden. Eind 2017 werd een grote oefening gehouden waarbij de samenwerking tussen de Dienst Speciale Interventies (DSI) en verschillende hulpdiensten werd onderzocht. Toen bleek dat deze samenwerking nog niet voldoende vanzelfsprekend is.

De samenwerking is sindsdien uitgebreid. "Waar eerder gewacht werd op specialistische eenheden voordat er werd opgetreden, treden de first responders (bijvoorbeeld brandweer en ambulances) nu ook in situaties van extreem geweld op. In de toekomst wordt deze werkwijze verder uitgewerkt en getraind", aldus de gemeente. 

Meer aandacht en budget voor aanpak radicalisering

Ook zal het gemeentelijk team Radicalisering veranderen. Zo zullen er meer mensen worden aangenomen voor de aanpak van radicalisering en zal er een groter budget worden vrijgemaakt. Bovendien zal er een Commissie van Toezicht worden ingesteld om de werkwijze van het team te controleren.

Ook komt er een wetenschappelijke en deskundige denktank waarin radicaliseringsexperts en wetenschappers zitten die het gevoerde beleid wetenschappelijk kunnen toetsen. 

Medewerkers die met vertrouwelijke informatie te maken omgaan, krijgen te maken met extra eisen. Dat komt onder andere voort uit het ontslag van deradicaliseringsambtenaar Saadia a.T., omdat zij zich schuldig zou hebben gemaakt aan belangenverstrengeling. Ook zou zij niet hebben ingegrepen bij "ernstige" signalen van het ronselen van moslimjongeren voor het kalifaat.