Dankzij de infiltratieactie van de politie is vorig jaar in Nederland een grootschalige aanslag die "tientallen personen het leven had kunnen kosten" voorkomen, aldus de officier van justitie. Er werden verschillende doelwitten zoals festivals besproken, maar een concrete plek werd donderdag op een inleidende zitting niet genoemd.

In het kort

  • OM stelt dat plannen voor grootschalige aanslag concreet waren
  • Nederland zou geen reëel gevaar hebben gelopen
  • Advocaten verdachten spreken van uitlokking door politie
  • Festivals als mogelijk doelwit voor aanslag besproken

In totaal zeven mannen werden eind september 2018 aangehouden tijdens een grote politieactie. Een achttienjarige man werd korte tijd daarna vrijgelaten, maar is nog wel verdachte. Zijn rol zou miniem zijn geweest.

De overige zes moesten donderdag voor het eerst voor de rechter verschijnen. Hardi N. (34) wordt gezien als de leider van de vermeende terroristencel. De mannen worden verdacht van het voorbereiden van een terroristische aanslag in Nederland en deelname aan een terreurorganisatie.

De groep kwam in beeld dankzij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD). Uit een ambtsbericht van april 2018 bleek dat de uit Irak afkomstige N. met een groep een aanslag wilde plegen op een groot evenement in Nederland. Het plan was om met bomvesten en kalasjnikovs veel slachtoffers te maken.

De politie startte een infiltratieactie en liet N. door een undercoveragent benaderen, die zich voordeed als een wapenleverancier.

Twee vrouwen komen aan bij de rechtbank in Rotterdam. (Foto: ANP) 

Mannen wilden aanslag plegen met bomvesten en kalasjnikovs

N. zou in het eerste gesprek met de infiltrant op 5 juli vorig jaar hebben laten weten dat hij stond te "popelen" om iets te ondernemen. "Het zou zijn droom zijn om een aanval uit te voeren", herhaalde de officier zijn woorden donderdag.

Ze zouden op een kruispunt in een niet genoemde stad willen gaan staan en daar zo veel mogelijk mensen willen doodschieten en zichzelf vervolgens tot ontploffing willen brengen met een bomvest.

In augustus was er weer een ontmoeting tussen N. en de undercoveragent. De verdachte zei volgens de officier dat hij en de andere leden van de groep naar festivals hadden gekeken en daar een aanslag wilden plegen. Hij vroeg om handgranaten, kalasjnikovs en bomvesten.

De terroristen zouden met de automatische wapens op één lijn lopen, handgranaten vooruit gooien en als een van de terroristen geraakt zou worden, zou hij zijn bomvest laten ontploffen. Ook wilden ze in een andere stad een autobom tot ontploffing brengen.

Een woning in Arnhem waar een arrestatieteam een aantal terrorismeverdachten heeft opgepakt. (Foto: ANP)

'Cruciale' ontmoeting in park in september

De officier omschreef een ontmoeting op 18 september in een park als 'cruciaal'. Dit was volgens het OM het moment dat de undercoveragent de hele groep verdachten voor het eerst bij elkaar zag.

"Daar werd gezamenlijk de wens uitgesproken om handwapens te ontvangen, de bereidheid om een aanslag te plegen en te willen trainen voor deze aanslag", benadrukt de officier. De advocaten van de verdachten spraken dit fel tegen. Er zou alleen 'ja' zijn gezegd op de vraag: "weten jullie wat N. wil doen en willen jullie dat ook", van de infiltrant. 

De advocaat van Shevan A. (30), Tamara Buruma, stelt dat haar cliënt niet aanwezig was bij deze ontmoeting. Sterker nog, hij zou sowieso geen onderdeel van de groep zijn. Hij is de zwager van N. en daar kan het onderlinge contact mee verklaard worden.

Kunstmest onklaar gemaakt door politie

Na de aanhoudingen eind september werden bij huiszoekingen onder meer grote hoeveelheden grondstoffen voor explosieven gevonden, waaronder 100 kilo kunstmest. Donderdag werd bekend dat de kunstmest onbruikbaar was gemaakt door de politie.

De officier benadrukte dat er serieuze plannen waren voor een aanslag, maar dat Nederland nooit reëel gevaar heeft gelopen omdat de politie er op tijd bij was. "Maar wat als de groep iemand anders had getroffen?", aldus de officier.

Serge Weening, advocaat van Morat M. maar donderdag ook optredend namens N., zei dat laatstgenoemde is uitgelokt door de infiltrant. "Want het OM heeft de wapens geleverd", aldus Weening. "En was er wel sprake van een groep, of is die op aandringen van de politie geformeerd? Hardi N. zei op de eerste ontmoeting in juli dat hij alleen was."

Deel verdachten onderging wapentraining op vakantiepark in Weert

Vier van de verdachten werden op 27 september opgepakt tijdens een politieoperatie op een vakantiepark in Weert. Daar hadden de mannen ook een wapentraining van undercoveragenten gekregen. Ze kregen vijf handwapens aangeleverd die onklaar waren gemaakt door de politie.

De overige verdachten werden in Arnhem gearresteerd. Honderden politieagenten waren betrokken bij de arrestaties en de daaropvolgende doorzoekingen.

Verdachten al eerder veroordeeld voor willen uitreizen naar Syrië

N. was al langer in beeld van justitie. Hij werd in 2017 definitief tot twee jaar cel veroordeeld voor het willen uitreizen naar Syrië om daar mee te doen aan de gewapende strijd. Die straf was grotendeels voorwaardelijk.

Ook medeverdachten Nadeem S. (26) en Waïl El A. (21) werden in 2016 gezamenlijk veroordeeld voor het willen aansluiten bij Islamitische Staat (IS). El A. was een van de mannen die werden aangehouden in Weert. Hij zou toen op de politie hebben willen schieten, maar het wapen was onklaar gemaakt. Toch wordt hem poging tot moord ten laste gelegd.

De aangehouden M. (21) is de halfbroer van Abdelkarim El A., een bekende Syriëganger die een aantal jaar geleden via Twitter-accounts van jihadreizigers doodverklaard werd.

Verdachten blijven vastzitten tot volgende zitting in april

Alle verdachten zwijgen tot nu. Zij blijven vastzitten tot de volgende zitting op 3 april. De rechter wees wel toe dat de infiltranten gehoord moeten worden. Dit zal gebeuren in beslotenheid bij de rechter-commissaris.

De opvolgende zitting is al gepland voor 23 mei.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!