Defensie gaat zeker honderd militairen inzetten om op de Waddeneilanden te helpen bij het opruimen van de aangespoelde containers en de inhoud daarvan.

In het kort

  • Vrachtschip verliest 270 containers bij Duitsland
  • Containers en goederen spoelen aan in Nederland
  • Schoonmaakacties op Waddeneilanden en vasteland
  • Leger gaat eilanden helpen met opruimen
  • Onderzoek naar oorzaak ongeval, mogelijk was het de harde wind

De meeste militairen beginnen vrijdag met de opruimactie, die minstens twee dagen gaat duren. Militairen uit Havelte vertrekken mogelijk donderdagavond al naar de Wadden. Sommige militairen moesten terugkomen van kerstverlof.

"Het is echt rampzalig wat hier op het strand ligt, een enorme hoeveelheid rotzooi. Er zijn al allemaal professionals en vrijwilligers aan het opruimen. Maar we hebben echt hulp nodig, we gaan het zelf niet redden", zegt Ineke van Gent, burgemeester van Schiermonnikoog. Ze heeft een verzoek ingediend bij het ministerie van Defensie om te helpen met het opruimen.

Van Gent noemt de vervuiling een "ramp voor de natuur". "We zijn een nationaal park, het is een prachtig gebied. En nu ligt alles bezaaid met zeeppompjes, doekjes, matrassen, operatiekleding, noem maar op."

Ook de burgemeester van Terschelling heeft om de hulp van het leger verzocht om de stranden schoon te maken. De eilanden zouden graag hulp krijgen van in totaal zo'n honderd militairen, aldus Van Gent.

Giftige stof peroxide mogelijk aangespoeld

Op Schiermonnikoog spoelde donderdag al een zak met 25 kilo poeder aan. Mogelijk gaat het om de giftige stof peroxide, dat in een een aantal van de containers van het schip MSC Zoe zat.

De zak werd gevonden ter hoogte van Paal 7, meldt de Veiligheidsregio Friesland. De brandweer heeft monsters meegenomen en doet onderzoek naar de stof om te bepalen hoe het best met de aangespoelde lading kan worden omgegaan.

In drie overboord geslagen containers zaten vaten organisch peroxide in poedervorm. Volgens de Kustwacht is niet duidelijk om welke soort het gaat. De ene soort zou bij 50 graden boven 0 kunnen ontvlammen, de andere soort is alleen vervuilend.

Eerder adviseerde de Veiligheidsregio Friesland weg te blijven bij de containers met peroxide en de stof niet in te ademen. Mensen wordt verzocht 112 te bellen als ze de betreffende containers zien. Het gaat om containers met de nummers MSCU3713629, CXDU2077321 en TCLU41747408.

Lutz Jacobi, directeur van de Waddenvereniging, maakt zich zorgen over het poeder. "Als peroxide is vrijgekomen, is dat dikke shit", zegt ze. "Dat kan nooit goed zijn voor de vissen."

270 containers van schip gevallen

In de nacht van dinsdag op woensdag vielen naar schatting 270 containers van het containerschip MSC Zoe. Dertig tot 35 exemplaren en goederen uit de containers zijn op de Waddeneilanden beland. Ook op het vasteland van Friesland en Groningen zijn spullen aangespoeld.

De rederij van het schip, Mediterranean Shipping Company (MSC), is een bergingsoperatie gestart. Met sonar wordt gezocht naar de gezonken containers.

Een vliegtuig van de Kustwacht vliegt in het Waddengebied om containers en goederen te lokaliseren, wat bemoeilijkt wordt door meerdere vliegtuigjes. De piloten worden verzocht uit het gebied te blijven om gevaarlijke situaties te voorkomen.

'Grootste bende op Terschelling'

Op de eilanden en op het vasteland zijn diverse schoonmaakacties gaande. Jacobi adviseert belangstellenden om zich daarbij aan te sluiten. "Het helpt niet als iedereen zijn eigen gang gaat." Volgens haar is de bende het grootst op Terschelling.

Daar zijn donderdag een paar honderd mensen bezig met het schoonmaken van het strand, onder wie toeristen. Het gaat om een stuk met een lengte van 10 kilometer, vertelt een woordvoerder van de gemeente. Inmiddels is 20 procent weer schoon.

Er ligt nog vooral piepschuim en ander afval. De opruimactie wordt volgens de woordvoerder bemoeilijkt door de harde wind en de stand van het water. Zo waaien bijvoorbeeld stukken plastic de duinen en het bos in. Daardoor verwacht de gemeente niet dat het schoonmaken een proces van enkele dagen is.

Woensdag waren massaal strandjutters actief op de Waddeneilanden. Speelgoed, auto-onderdelen, meubilair en zelfs natte televisies werden mee naar huis genomen. "Dat is nu niet het geval", vertelt de woordvoerder van Terschelling. "Vandaag staat echt in het teken van de schoonmaakactie."

200.000 kilo op Ameland opgehaald

Op Ameland is in totaal 200.000 kilo aan afval opgehaald, meldt de gemeente. Er is 8 kilometer strand opgeruimd. Burgemeester Gerard van Klaveren vreest wel dat na het hoogwater het strand opnieuw bevuild zal zijn omdat nog veel containers in zee liggen. Vrijdagochtend laat de gemeente weten of de schoonmaakactie wordt hervat.

Stichting De Noordzee roept in samenwerking met het Wereld Natuur Fonds, Natuurmonumenten en de Waddenvereniging op om zaterdag de stranden van Terschelling schoon te maken. De opruimactie zou van 10.30 uur tot 15.00 uur moeten duren.

De gemeente Vlieland meldt op Twitter dat het meeste afval op het eiland is opgeruimd en dat de opruimactie op het eiland voorlopig is stopgezet.

MSC Zoe aangemeerd in Duitsland

Het schip MSC Zoe is inmiddels aangemeerd in de haven van de Duitse plaats Bremen. Hier wordt het vaartuig gelost en zal een inspectie plaatsvinden, meldt de Kustwacht. Het is nog onduidelijk welke containers precies zijn zoekgeraakt.

De containers zijn volgens de rederij gevallen door de harde wind. De toedracht van het ongeval wordt momenteel onderzocht door Rijkswaterstaat Zee en Delta.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!