De straaljagerpiloot van het stuntteam van de Zwitserse luchtmacht die op 9 juni 2016 neerstortte in Leeuwarden, had geen zicht op het toestel waarmee hij in botsing kwam, concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een woensdag gepubliceerd rapport.

De raad stelt dat een gebrek aan adequate procedures mogelijk een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van het ongeluk. Ook het beperkte aantal trainingsvluchten en het uitvoeren van zowel operationele vluchten als demonstratievluchten met meerdere soorten vliegtuigen kunnen oorzaken zijn, aldus de OVV.

Het ongeluk ontstond toen de twee toestellen van de Patrouille Suisse via een manoeuvre bij elkaar wilden komen in een formatie.

"Omdat beide vliegtuigen naar een andere kant waren gerold, hadden de piloten geen zicht op elkaar. Het gevolg was dat de tip van de linkervleugel van het later gecrashte toestel de onderkant van de rechtervleugel van het andere toestel raakte en een deel van diens rechterhoogteroer afsneed."

Door de botsing raakte het Zwitserse F-5-toestel dermate beschadigd dat het vliegtuig onbestuurbaar werd en crashte. De andere F-5E liep schade op aan de staart, maar de piloot slaagde erin zijn straaljager te landen. Het ongeval gebeurde tijdens een oefening voor de Luchtmachtdagen die dat weekend plaatsvonden op Vliegbasis Leeuwarden.

Piloot viel door glazen dak kassencomplex

De piloot van de gecrashte straaljager wist zich met zijn schietstoel te redden. Hangend aan zijn parachute viel hij door het glazen dak van een kassencomplex in het Friese plaatsje Bitgum. De schietstoel viel een stuk verderop ook door het dak van de kas. Het vliegtuig kwam in een naastgelegen meertje terecht. De piloot liep een breuk in een voet op en had lichte snijwonden en kneuzingen.

Bij de vliegoefening waren in totaal zes vliegtuigen betrokken. Bij de training gaf de leider van de formatie commando's en instructies via de radio aan de overige piloten. De manoeuvres werden uitgevoerd op een hoogte van tussen de 1.000 en 1.500 voet.

De OVV besloot na het ongeluk een onafhankelijk veiligheidsonderzoek in te stellen. De raad stelt een onderzoek in als een ramp of ongeluk zich voordoet. De raad gaat niet in op schuld of aansprakelijkheid.

Geen aanwijzingen voor strafbare feiten

Het Openbaar Ministerie (OM) besloot een aantal maanden na de crash geen strafrechtelijk onderzoek te beginnen, nadat de Koninklijke Marechaussee en de luchtvaartpolitie in een gezamenlijk onderzoek geen aanwijzingen voor strafbare feiten vonden.

Zwitserse militaire autoriteiten stelden een eigen onderzoek in.