Oud-premier Wim Kok is zaterdag op tachtigjarige leeftijd overleden aan de gevolgen van een hartkwaal. Minister-president Mark Rutte noemt Kok "een man om naar op te kijken".

Rutte schrijft in een verklaring dat Kok een groot verantwoordelijkheidsgevoel had en hoge eisen stelde aan zichzelf en de mensen met wie hij werkte.

Daarnaast noemt Rutte Kok ook een "sociaal bewogen man, die diep geroerd kon raken door onrecht en menselijk lijden".

Door Kok zijn harde werken maar ook zijn empathie, werd hij volgens Rutte een groot man aan wie Nederland veel te danken heeft.

Asscher zag Kok als 'toonbeeld van integriteit'

Kok werd in 1994 minister-president voor de Partij van de Arbeid (PvdA), wat hij bleef tot 2002. PvdA-lijsttrekker Lodewijk Asscher zegt in een reactie op het overlijden dat hij Kok ziet als "toonbeeld van integriteit".

Asscher noemt Kok ook een "zeer betrokken man". Bij de laatste keer dat de twee elkaar zagen in september, was Kok "buitengewoon goed" op de hoogte van de ontwikkelingen in het land.

Nelleke Vedelaar, de voorzitter van de PvdA, beschrijft Kok als "een strijder, een sociaaldemocraat in hart en nieren, een premier van alle Nederlanders".

Jan-Peter Balkenende, die Kok in 2002 opvolgde als minister-president, herinnert zijn voorganger als een hardwerkende premier met gezag. "Ik heb er veel respect voor hoe goed hij zijn dossiers kende. Werk, werk, werk stond voorop", reageerde de oud-CDA-leider zondag in tv-programma Buitenhof.

"Hij heeft laten zien dat hij van heel veel politieke markten thuis was. Dat vind ik ontzettend knap van hem. Wim Kok was een verbindend leider, die zijn best deed om een premier voor alle Nederlanders te zijn".

FNV herdenkt voormalig voorzitter

FNV-voorzitter Han Busker noemt het overlijden van Wim Kok "bijzonder droevig nieuws". Kok was van 1976 tot 1985 voorzitter van de vakcentrale. Busker noemt hem "activistisch en realistisch".

"Tijdens zijn voorzitterschap bracht hij de van oorsprong katholieke en de sociaaldemocratische bonden samen tot een vereniging van meer dan een miljoen leden."

Busker memoreert dat Kok tijdens de economische crisis van begin jaren tachtig via het Akkoord van Wassenaar in 1982 een ommekeer bracht in het sociaaleconomische beleid in Nederland tot stand. "In dit akkoord werd de basis gelegd voor de 36-urige werkweek en voor de economische wederopstanding van het land."

Busker: "Tot het laatst was Wim Kok betrokken bij de FNV, de vakbeweging en de toekomst van Nederland, hij zal ongelofelijk gemist worden. Ik wens zijn vrouw Rita, zijn kinderen, kleinkinderen en iedereen die dicht bij hem stond, heel veel sterkte."

Ministerie van Financiën betreurt overlijden oud-minister

Het ministerie van Financiën zegt bedroefd te zijn door het overlijden van Kok. Voordat Kok premier werd, was hij tussen 1989 en 1994 minister van Financiën.

"Ten tijde van zijn ministerschap bij Financiën ging ons land door een economisch moeilijke periode en Wim Kok ontkwam dan ook niet aan ingrijpende maatregelen om de overheidsfinanciën in het gareel te krijgen, aldus Wopke Hoekstra, minister van Financiën, staatssecretaris Menno Snel en Manon Leijten, secretaris-generaal van het ministerie, in een verklaring.

"Hij toonde zich daarbij sociaal bewogen en een meester in het verkrijgen van een oplossing voor complexe problemen. Zijn scherpte, inzicht en betrokkenheid waren en zijn voor het ministerie van Financiën een inspiratie. Met diep respect gedenken wij zijn grootse waarde voor ons ministerie."

Koningshuis bedankt oud-premier

"Met het grootste respect gedenken wij Wim Kok", zeggen koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Beatrix in een verklaring op het overlijden van Kok.

"Gedurende vele jaren zette hij zich gewetensvol in voor ons land. Als vakbondsvoorzitter behoorde hij tot degenen die de basis legden onder ons poldermodel. Als minister van Financiën en minister-president boezemde hij vertrouwen in door zijn integriteit en zijn talent om complexe problemen hanteerbaar te maken."

Ook het koningshuis prijst de betrokkenheid van Kok. "Sociale bewogenheid was de grondtoon in zijn leven. Nederland is hem veel dankbaarheid verschuldigd. Op deze verdrietige dag gaan onze gedachten uit naar zijn vrouw en zijn familie."

Coalitieleiders uiten respect voor Kok

Verschillende coalitieleiders uiten vrijdagavond hun respect voor Kok. "De man die stond voor het compromis. Voor samenwerking over grenzen heen. We gaan zijn wijsheid en kalmte missen", laat Rob Jetten, fractieleider van D66 weten via Twitter.

Onder leiding van Kok werd in 1994 het eerste paarse kabinet van PvdA, VVD en D66 gevormd. "Een historische samenwerking onder leiding van een premier van klasse", aldus D66 in een verklaring.

"Met het overlijden van Wim Kok ontvalt ons een verbinder", stelt VVD-fractievoorzitter Klaas Dijkhoff. "De leider van Paars, die voor vele doorbraken zorgde en bewees dat samenwerking Nederland meer brengt dan tegenover elkaar staan."

Met het overlijden van Kok verliest Nederland een staatsman die in staat was om sociale en politieke tegenstellingen te overbruggen. CDA-leider Sybrand Buma zegt dat in een reactie. "Kok werd door velen gewaardeerd om zijn inhoudelijke stijl, zijn rust en gezag. Mijn gedachten zijn bij zijn vrouw, familie en partij."

"Verdrietig nieuws. Wim Kok was een zoon van de polder, die z'n leven lang tegenstellingen heeft overbrugd en zo een staatsman werd. Hij laat een rijke sociale en politieke erfenis achter", zegt fractievoorzitter Gert-Jan Segers van de ChristenUnie.

Meerdere politici reageren op overlijden

Naast de minister-president, de coalitieleiders en leden van de PvdA reageren ook meerdere andere politici op het nieuws. "De premier van ons land in de tijd dat ik politiek bewust werd. Heel veel sterkte aan de nabestaanden", laat SP-leider Lilian Marijnissen van de SP via Twitter weten.

Kees van der Staaij‏, fractievoorzitter van de SGP, roemt Kok als "een degelijk minister van Financiën; daarna de premier van Paars. Hij heeft zich jarenlang met veel ijver ingezet voor de publieke zaak."

GroenLinks-leider Jesse Klaver noemt het overlijden van de oud-premier en -PvdA-leider "verdrietig nieuws". Volgens hem was Kok "een wijs en gezaghebbend premier". Klaver wenst familie en vrienden veel sterkte.

Kajsa Ollongren, vicepremier en minister van Binnenlandse Zaken, noemt Kok een "staatsman van formaat".