De laagste prijs is in de bouwsector vaak belangrijker dan de veiligheid van bouwvakkers, luidt de conclusie van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid (OVV) na onderzoek naar de instorting van een parkeergarage in Eindhoven.

De OVV concludeert dat de "prijs veelal leidend is tijdens de aanbesteding, terwijl de risico's onvoldoende doorgrond, onbenoemd en onbeprijsd blijven". Die "sterke sturing op de prijs" kan "onwenselijke gevolgen" voor de veiligheid van een gebouw hebben.

De Onderzoeksraad constateert dat er tijdens de bouw van de parkeergarage bij Eindhoven Airport onvoldoende aandacht was voor veiligheid. In eerdere onderzoeken naar ongevallen op bouwplaatsen zag de OVV hetzelfde.

"Het is de hoogste tijd dat de bouwsector zijn maatschappelijke verantwoordelijkheid neemt om de noodzakelijke verbeterslag te maken", staat in het rapport. "Dat vergt een leergierige houding en grondige zelfreflectie."

De OVV ziet het als gunstig dat de bouwsector op dit moment in economisch goede tijden zit. Daarom moeten nu "substantiële stappen" gezet worden. "Het dak moet gerepareerd worden wanneer de zon schijnt."

Bouwvakkers ontsnapten aan de dood

De parkeergarage bij Eindhoven Airport was in aanbouw en stortte in mei vorig jaar voor een deel in. Dat was twee weken voor de oplevering, en kort daarvoor waren er nog bouwvakkers in de garage aan het werk geweest. Die bouwvakkers ontsnapten daarmee aan de dood.

De vloeren stortten in door een technische fout en de constructie voldeed niet aan de veiligheidseisen. Doordat het die dag warm weer was, was volgens de OVV slechts "een geringe toename" van de belasting voldoende om scheuren in de vloer te laten ontstaan.

Plassen en scheuren wezen al op constructiefout

De Onderzoeksraad schrijft in het rapport dat plassen op en scheuren in de vloer tijdens het bouwproces op een constructiefout wezen. "Geen van de partijen heeft daarin op dat moment een aanleiding gezien om de constructieve veiligheid in twijfel te trekken, terwijl dit wel had gekund en ook had gemoeten", aldus de OVV.

Nadat de vloer van de vierde verdieping instortte, gebeurde dat ook met de derde, tweede en eerste verdieping. In totaal stortte een oppervlakte van 900 vierkante meter in. Er was op dat moment niemand in de garage aanwezig en er raakte niemand gewond.

Ook door de brokstukken, die buiten de omheining van de bouwplaats terechtkwamen, raakte niemand gewond.

'Goed contract geen garantie voor veilige uitvoering'

Eindhoven Airport zal als opdrachtgever van volgende bouwprojecten een "bijdrage leveren aan de noodzakelijke verbetering om dit soort incidenten in de toekomst te voorkomen". Het rapport van de OVV bewijst volgens de directie van de luchthaven "dat een goed contract nog geen garantie is voor een veilige uitvoering".

Joost Meijs, algemeen directeur van Eindhoven Airport NV, zegt zich in een reactie zeer bewust te zijn van de betekenis van het incident van 27 mei 2017. "Gelukkig zijn er geen slachtoffers gevallen en kunnen we het incident daarom beschouwen als een wake-upcall."

Volgens Meijs kunnen alle betrokken partijen de juridische verantwoordelijkheden aan de voorkant nog zo helder met elkaar afspreken, "uiteindelijk moet een gebouw gewoon blijven staan".

'Krachten bundelen met alle partijen in de bouwketen'

Brancheorganisatie Bouwend Nederland onderschrijft het rapport van de OVV en ziet dat de huidige aanpak onvoldoende is om alle partijen in de bouwsector van elkaar te kunnen laten leren. "Daarvoor moeten we de krachten bundelen, met alle partijen in de bouwketen", zegt een woordvoerder.

"Gunnen op basis van de laagste prijs is een bekend fenomeen in de bouw. Op kwaliteit mag echter nooit worden bezuinigd. Ook druk op de planning mag geen reden zijn om veiligheidsaspecten uit het oog te verliezen."

Bouwbedrijf BAM geeft aan dat het na eerdere onderzoeken al aan de slag is gegaan met het verbeteren van de veiligheid op bouwplaatsen. "En dat blijven we ook doen", zegt een woordvoerder.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!