Watertoevoer in Rijn door droogte tot onder minimumgrens gedaald

De toevoer van water in de Rijn die bij Spijk Nederland binnenstroomt, is de afgelopen week gedaald tot onder de minimumgrens die de Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) hanteert voor de maand juli.

De lage waterstand leidt mogelijk tot maatregelen, meldt de LCW woensdag in de zogeheten droogtemonitor. Wat die maatregelen precies inhouden, is nog niet duidelijk.

De LCW stelt dat de Rijn en de Maas belangrijk zijn voor de wateraanvoer in Nederland. De minimale hoeveelheid die in juli door de Rijn moet stromen, is volgens de LCW 1.200 kubieke meter per seconde. Op 15 juli zakte de watertoevoer onder die grens. De hoeveelheid is nu 1.140 kubieke meter per seconde.

In het stroomgebied van de rivier, elders in Europa, wordt komende week bijna geen neerslag verwacht, waardoor de wateraanvoer bij Lobith vermoedelijk zal dalen tot ver onder de 1.100 kubieke meter per seconde. De LCW heeft daarom code geel afgegeven, wat betekent dat er een dreigend watertekort is.

Maas

De wateraanvoer in de Maas zal nog afnemen tot tussen de 30 en 60 kubieke meter per seconde. De LCW verwacht niet dat de stand de komende vijf tot vijftien dagen onder de ondergrens van 25 kubieke meter per seconde zal zakken.

Om verzilting in het westen van het land tegen te gaan, wordt extra water aangevoerd via het Amsterdam-Rijnkanaal. Dat gebeurt via de zogeheten Kleinschalige Wateraanvoer en deze is over ongeveer een week volledig in werking gesteld.

Grotere vraag

De waterpeilen in het IJsselmeergebied zijn "op niveau", behalve die van de Veluwerandmeren. Op de hoge zandgronden in Nederland (Noord-Brabant, Limburg, Drenthe, Twente, de Achterhoek en de Veluwe) zijn de gevolgen van de droogte het meest te merken. Die gebieden profiteren niet van de wateraanvoer van rivieren en zijn volledig afhankelijk van neerslag.

De vraag naar water kan met name in de landbouw de komende tijd groter worden dan het aanbod. "Op dit moment zijn vraag en aanbod in evenwicht, maar dat gaat veranderen", zegt Harold van Waveren, voorzitter van de LCW. Ook in de weken die voor ons liggen, verwacht het KNMI geen neerslag van enige betekenis.

Sluizen

Door de Afsluitdijk en de Haringvlietsluizen wordt geen water meer afgevoerd naar zee. Dat wordt gedaan om zoveel mogelijk zoet water vast te houden. Daarnaast wordt bij meerdere sluizen pas geschut als de sluis helemaal vol is. Op die manier wordt ook water bespaard.

Het scheepvaartverkeer kan daar enige hinder van ondervinden, maar volgens de LCW hebben schippers vooralsnog weinig last van de droogte. Wel is de verwachting dat die hinder de komende weken toe zal nemen, doordat de waterstand in de Rijn daalt.

Beregeningsverbod

Het verbod op beregening uit oppervlaktewater dat is afgekondigd in het zuiden en oosten van het land, blijft van kracht. De LCW benadrukt het belang van het naleven van dit verbod, om schade aan gewassen en de natuur "zoveel mogelijk te beperken".

De verwachting is dat het landelijke gemiddelde van het neerslagtekort zal stijgen tot 266 millimeter en volgens de LCW is "een dergelijk neerslagtekort vergelijkbaar met de situatie in het recordjaar 1976".

Veendijken

Om te voorkomen dat veendijken doorbreken, worden die door de waterschappen in de gaten gehouden. Door de droogte wordt het veen lichter en dat zou ervoor kunnen zorgen dat de dijk wordt weggespoeld, zoals in 2003 gebeurde.

Sindsdien worden de dijken bij langdurige droogte continu gecontroleerd en waar nodig natgespoten. Daardoor wordt het veen zwaarder, wat een dijkdoorbraak moet voorkomen.

Waterkwaliteit

Door de droogte en de warmte neemt de waterkwaliteit af. Rijkswaterstaat en de waterschappen roepen daarom op alleen te gaan zwemmen bij officiële zwemlocaties waar de waterkwaliteit goed genoeg is. De afgelopen week zijn er steeds meer meldingen over blauwalg, botulisme, vissterfte en ongewenste bacteriën in zoet water.

De verwachting is dat de watertemperatuur de komende week verder zal stijgen en de kwaliteit daarmee verder afneemt. Maar relatief gezien valt het mee. ''Ondanks de hoge watertemperatuur is de waterkwaliteit vergeleken met andere jaren nog van een goede kwaliteit'', meldt de LCW.

De gemeente Sittard-Geleen heeft inwoners gewaarschuwd vanwege rattenoverlast. Door de droogte vallen de putten langs de straat droog. ''Dat hebben ratten niet graag. Ze hebben namelijk iedere dag water nodig en komen uit het riool omhoog op zoek naar water en voedsel'', aldus de gemeente. Volgens de gemeente helpt het om emmers water in putten te gooien.

In de podcast van woensdag meer over de langdurige droogte.

Wil jij elke ochtend direct weten wat je 's nachts gemist hebt en wat er die dag gaat gebeuren? Abonneer je dan nu op onze Dit wordt het nieuws-nieuwsbrief!

Lees meer over:
Tip de redactie