Het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NFIP) en de reclassering vinden de meldplicht van Volkert van der Graaf niet langer nodig. Dat werd dinsdag duidelijk tijdens het kort geding dat de moordenaar van Pim Fortuyn heeft aangespannen tegen de Nederlandse Staat.

Van der Graaf wil dat er een einde aan zijn meldplicht komt, zodat hij kan emigreren. Het NFIP en de reclassering kunnen zich daarin vinden.

Het Openbaar Ministerie wil echter wel dat er een vorm van toezicht op de ontwikkeling van Van der Graaf blijft. Volgens de advocaat namens de Staat, Cécile Bitter, is dit ook een van de conclusies van de reclassering.

De man zou niet langer aan een gedragsstoornis lijden, maar nog wel dwangmatige persoonlijkheidsfactoren hebben. "Wij hebben nog steeds zorgen, omdat we niet weten hoe hij op bepaalde nieuwe situaties gaat reageren", aldus Bitter.

Meldplicht

Van der Graaf werd in 2003 veroordeeld tot achttien jaar cel voor het doodschieten van Fortuyn, op 6 mei 2002 in Hilversum. De straf werd in hoger beroep bekrachtigd. In 2014 kwam hij voorwaardelijk vrij.

De man wil graag in een nog onbekend land gaan wonen, maar moet zich om de zes weken bij de reclassering melden. Hij wil dat deze voorwaarde van zijn voorwaardelijke invrijheidstelling wordt geschrapt.

Volgens zijn advocaat Willem Jebbink, is de meldplicht zinloos geworden. Van der Graaf is onderzocht door het NFIP en die schat de kans dat Van der Graaf in oud gedrag vervalt laag in.

Gevaar

Ook de reclassering denkt dat Van der Graaf niet langer een gevaar voor de gemeenschap vormt. "Mijn cliënt woont al vier jaar probleemloos in Nederland", aldus Jebbink. "Toch wil het Openbaar Ministerie dat hij zich blijft melden."

Het doel van een voorwaardelijke invrijheidstelling is resocialisatie van de veroordeelde en het voorkomen van recidive. Hier voldoet Van der Graaf volgens zijn advocaat ruimschoots aan.

"De patiënt mag volgens alle medici het ziekenhuis verlaten, maar moet van het OM toch maar in het ziekenhuis blijven", omschrijft Jebbink de situatie.

Moeizaam

Volgens de landsadvocaat is hier geen sprake van. "Om de zes maanden bekijken we de situatie en wij zijn best bereid mee te denken, maar Van der Graaf heeft zich altijd moeizaam opgesteld ten opzichte van de reclassering en doet dat nog steeds."

"Ik geloof niet dat er ooit iemand is geweest die zich lastiger heeft gedragen", vervolgde Bitter. Van der Graaf reageerde hierop door te stellen dat er een karikatuur van hem wordt gemaakt. "Het OM dwingt twee partijen bij elkaar te komen die daar allebei het nut niet van inzien", aldus de man.

Van der Graaf vocht al eerder met succes enkele voorwaarden aan. Zo werd een gebiedsverbod en verplichte begeleiding door een psycholoog opgeheven.

Hij wilde ook al eerder van zijn meldplicht af, maar dat werd toen afgewezen. Van der Graaf heeft ook nog steeds een mediaverbod en een contactverbod met nabestaanden van Fortuyn.

De rechtbank in Den Haag doet op 29 mei om 10.00 uur uitspraak.