De Amsterdamse aanpak die moet voorkomen dat moslims radicaliseren, liet te wensen over. Zo was er te weinig aandacht voor integriteit en schortte het in de aansturing binnen het programma radicalisering en polarisatie. 

Ook werd de werkwijze de laatste jaren inhoudelijk onvoldoende getoetst. Dat geldt bijvoorbeeld voor de inzet van zogenoemde sleutelfiguren die een belangrijke signalerende functie hadden. Dit zijn enkele conclusies uit de onderzoeken die volgden na het strafontslag van topambtenaar Saadia Ait-Taleb vanwege verdenkingen van belangenverstrengeling.

Die vermoedens bleken terecht, blijkt nu uit een onderzoek van het gemeentelijke Bureau Integriteit. ''De belangrijkste conclusie is dat de inmiddels ontslagen programmamanager radicalisering en polarisatie meermalen een opdracht heeft gegund aan een persoon waarmee zij een privérelatie had", staat in een brief van waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen aan de raad. 

Deze relatie is niet besproken met de leidinggevende(n). ''Hiermee heeft zij een onaanvaardbare belangenverstrengeling laten ontstaan", aldus Van Aartsen. 

Ook is er onduidelijkheid rondom facturen waar Ait-Taleb verantwoordelijkheid voor droeg. De gemeente heeft mogelijk meer betaald dan dat er is geleverd, vermoedt de burgemeester. Het strafrechtelijk onderzoek naar deze kwestie loopt nog. Ait-Taleb heeft haar ontslag aangevochten in een bodemprocedure.

Afzondering

Na het ontslag vorige zomer stelde de inmiddels overleden burgemeester Eberhard van der Laan een taskforce in, die de werkwijze van de afdeling onder de loep heeft genomen. Die stelt vast dat de bedrijfsvoering en integriteit binnen het programma niet de aandacht hebben gekregen die nodig is.

Een ander team van experts, onder leiding van terrorismedeskundige Beatrice de Graaf, bekeek de Amsterdamse antiradicaliseringsaanpak nader. Uit beide onderzoeken komt naar voren dat de afdeling te veel afgezonderd is geraakt van de rest van de organisatie en te weinig transparant was.

Het geschade vertrouwen kan volgens de experts worden hersteld door meer checks uit te voeren op het beleid, meer openheid van zaken te geven en het netwerk van sleutelfiguren uit te breiden. Het stadsbestuur neemt de aanbevelingen over en zegt verbeteringen toe.

Schuldig

De rechtbank oordeelde eind vorig jaar in een kort geding dat Ait-Taleb inderdaad "onzorgvuldig is omgegaaan met zeer gevoelige informatie" en maakte geen einde aan haar strafontslag. De vrouw ontkende in een eerdere zitting een relatie te hebben met de persoon waaraan ze opdrachten zou hebben gegund. 

De vrouw was al elf jaar werkzaam voor de gemeente. In september 2015 werd zij programmamanager radicalisering.