Gebruikers van het openbaar vervoer moeten donderdag op zoek naar een alternatief. In het hele land rijden vrijwel geen streekbussen en minder regionale treinen door een staking. De acties zullen onder meer de diensten van Arriva, Connexxion, Qbuzz, Keolis en EBS ontregelen. De staking begon om 4.00 uur en duurt tot 23.00 uur.

"In het hele land ligt het busvervoer plat", liet een woordvoerder van vakbond FNV donderdag rond 7.00 uur weten. "Het aantal deelnemers dat meedoet aan de staking is ruim voldoende om de bussen niet uit te laten rijden." Alleen in Haarlem vertrokken rond 7.00 uur twee bussen, maar die werden kort daarna weer teruggeroepen.

Vakbonden CNV en FNV willen hun eisen voor een nieuwe cao kracht bij zetten. Ze willen onder meer een vermindering van de werkdruk van buschauffeurs, maar de vervoersbedrijven willen daar geen centrale regeling voor treffen. Eerdere overleggen met werkgevers liepen op niets uit en een gesteld ultimatum verstreek.

Volgens FNV doen er ''ruim voldoende'' buschauffeurs mee aan de staking om het regionale busvervoer plat te leggen. Reizigers met de nachtbus kunnen wel gewoon hun gebruikelijke bus pakken. Ook sommige regiotreinen rijden gewoon volgens het spoorboekje.

Voor enkele gebieden waar vervoersbedrijf Arriva actief rijdt, is een uitzondering, omdat daar een andere cao gehanteerd wordt. Zo rijden onder meer het regionaal treinvervoer in Friesland en Groningen en de bussen en treinen in de regio Achterhoek wel.

Vermindering werkdruk

De werknemers in het streekvervoer willen afspraken over een vermindering van de werkdruk. Ook willen ze een loonsverhoging van 3,5 procent over twaalf maanden, waar de werkgevers niet meer dan 2 procent bieden. 

"Staken is voor niemand leuk", zei Paula Verhoef, onderhandelaar bij FNV Streekvervoer, dinsdag. "We willen de reizigers niet treffen, maar de nood in het streekvervoer is heel hoog. Zo hoog dat we op dit moment helaas geen andere mogelijkheid meer zien."

Geen plaspauzes

Chauffeurs zouden volgens de vakbond steeds vaker te maken hebben met roosters waarin vier uur achter elkaar gereden moet worden, geen plaspauzes krijgen en eventueel verloren tijd moeten inhalen in hun lunchpauze. "In veel bussen wordt elke minuut vertraging of voorsprong zichtbaar gemaakt op het dashboard. Dat geeft continue stress", stelt Verhoef. 

Werkgevers

Vereniging Werkgevers Openbaar Vervoer (VWOV) reageerde eerder deze week verbaasd op de aangekondigde staking. "We waren nog niet uitonderhandeld", laat voorzitter Fred Kagie aan NU.nl weten. "Er lag nog geen eindbod." Volgens Kagie heeft de VWOV de vakbonden meermaals uitgenodigd tot gesprekken, maar gaven die hier geen gehoor aan. 

Kagie noemt vergrijzing, scholing, werkdruk en lonen als vier thema's die ter discussie staan, en laat weten "niet blind te zijn wat er in Nederland gebeurt." Hij ontkent dat de werkgevers niet meer dan 2 procent loonsverhoging willen bieden. "Dat is absoluut niet waar. De vakbonden kunnen niet in onze portemonnee kijken."

Ook in november liep het overleg tussen werkgevers en vakbonden over een nieuwe cao al mis. De cao streekvervoer telt 12.000 werknemers.

Klachten

Bij reizigersorganisatie Rover zijn donderdagochtend volgens een woordvoerster niet heel veel klachten binnengekomen over de staking. "Echt heel veel klachten hebben we nog niet gekregen. Wat wel belangrijk is, is dat mensen goede informatie krijgen. Vooral bij Connexxion klopt de reisinformatie hier en daar niet. Ook Keolis verstrekt weinig informatie, waardoor reizigers in bijvoorbeeld Amersfoort tevergeefs bij een halte staan te wachten."

Rover liet eerder weten het te betreuren dat reizigers de dupe worden van een conflict tussen personeel en werkgevers.

Grote steden

In de grote steden Amsterdam, Rotterdam en Den Haag rijden de bussen en trams wel gewoon, maar toch ondervinden reizigers in onder meer Rotterdam enige hinder van de staking in het streekvervoer. Een aantal bussen rijdt daar met vertraging. Een woordvoerder van het vervoersbedrijf RET heeft een bericht hierover van RTV Rijnmond bevestigd.

De meeste chauffeurs van de RET staken niet, omdat de vervoerder een eigen cao heeft. Enkele chauffeurs hebben toch hun werk neergelegd, omdat zij onder de cao van de streekbusbedrijven rijden. Dat komt omdat zij eerder voor Qbuzz reden en later voor de RET. Hierdoor kunnen korte vertragingen ontstaan.