Experts twijfelen aan authenticiteit van Hitler-aquarel dat NIOD kreeg

Onderzoeksinstituut NIOD heeft volgens twee onafhankelijke onderzoekers ten onrechte de conclusie getrokken dat een aquarel die het eerder dit jaar kreeg "vrijwel zeker" is geschilderd door Adolf Hitler. 

De dichters Bart FM Droog en Jaap van den Born stellen op basis van eigen onderzoek dat het instituut "alle alarmbellen negeerde" en "ondeugdelijk en halfslachtig" onderzoek heeft verricht.

Het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies, zoals het voluit heet, zegt het commentaar serieus te nemen en open te staan voor reacties en kritische kanttekeningen.

Tegelijkertijd benadrukt directeur Frank van Vree dat het maar de vraag is of ooit definitief kan worden bewezen of het Weense stadsgezicht nu wel of niet door Hitler is geschilderd. Door vervolgonderzoek hoopt het instituut meer te weten te komen.

Droog en Van den Born hebben ervaring met het ontkrachten van claims over werk dat aan de Duitse dictator wordt toegeschreven.

Volstrekt onduidelijk

Ze toonden vorig jaar aan dat het gedicht Denk' es, dat veel media-aandacht kreeg door de bewering dat het van Hitlers hand was, in werkelijkheid begin twintigste eeuw door de dichter Georg Runsky was gepubliceerd.

Het tweetal stelt onder meer dat het herkomstverhaal "volstrekt onduidelijk" is. In een interview met de Volkskrant lichten ze hun kritiek verder toe. Ze wijzen erop dat heel veel 'Hitlers' zijn vervalst. "Bijna alles wat na de Tweede Wereldoorlog opdook van Hitler is vals gebleken", zegt Droog.

Dat er veel vervalsingen zijn, noemde het NIOD zelf ook al meteen. Het eerste onderzoek richtte zich onder meer op het thema van het schilderij, het gebruikte papier en zegels aan de achterkant.

Anonieme schenking

Het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) heeft het aquarel onlangs door een schenking in handen gekregen. De schenker wilde anoniem blijven.

De vrouw kreeg het schilderij naar eigen zeggen van haar vader, die het ooit eens voor 75 cent op een markt had gekocht. Bij thuiskomst zag hij dat het ondertekend was met "A. Hitler". Uit schaamte heeft hij het schilderij diep op zolder weggestopt. 

Kunstacademie

Het onderzoek van het NIOD heeft vele maanden geduurd. Aan de achterkant van het schilderij zitten vastgelijmde zegels van Morgenstern en het Exekutionsgericht die volgens het NIOD sterk indirect bewijs zijn voor de echtheid.

Op het schilderij is de Neutor in Wenen te zien. Hitler woonde tussen 1908 en 1913 in de Oostenrijkse hoofdstad. Het kunstwerk sluit goed aan bij zijn manier van schilderen in die periode. De latere leider van nazi-Duitsland werd afgewezen voor de kunstacademie en voorzag in zijn onderhoud door veel van zulke schilderijen te maken.

Lees meer over:
Tip de redactie