De rechtbank in Utrecht heeft woensdag de motorbende Bandidos in Nederland verboden en de club zal direct worden ontbonden. Volgens de rechter vormt de vereniging een gevaar voor de openbare orde en rechtvaardigt dat een civielrechtelijk verbod.

Het is voor het eerst dat er een motorbende in Nederland wordt verboden en het betekent een groot succes voor het Openbaar Ministerie. Pogingen om de Hells Angels te verbieden strandden in 2009.

Het verbod geldt zowel voor de Nederlandse afdeling als de internationale organisatie en gaat per direct in. Ook activiteiten van buitenlandse leden in Nederland zijn niet langer toegestaan.

"De aanwezigheid van de Bandidos in Nederland, in welke verschijningsvorm ook, is per direct niet meer toegestaan", aldus de rechter. Dat betekent dat de bestaande clubhuizen worden verboden en het niet langer is toegestaan om clubkleding te dragen.

Noodzakelijk

Het Openbaar Ministerie startte in 2016 een procedure tegen de Bandidos omdat het de club beschouwt als een zogeheten outlaw motorcycle gang (OMG); een organisatie die structureel criminaliteit faciliteert, zoals handel in verdovende middelen, wapenbezit, intimidatie en afpersing. 

"De rechtbank oordeelt dat de cultuur van Bandidos en het daaruit volgende gedrag structureel is. Een verbod is daarom noodzakelijk om de samenleving te beschermen", legt de rechter uit.

Om een vereniging te verbieden moet er sprake zijn van een gevaar voor de openbare orde en maatschappelijke ontwrichting. Op deze gronden werd pedofielenvereniging Martijn in 2014 verboden door de Hoge Raad. 

Incidenten

Het belangrijkste verweer van de advocaat van de Bandidos, Marnix van der Werf, was dat de strafrechtelijke onderzoeken tegen de leden van de Bandidos als losse incidenten gezien moeten worden en niet als een onderdeel van de vereniging. Net zoals dat er geen sprake is van een wereldwijde organisatie, maar van losse 'chapters'. 

De rechter ziet dit anders. De rechtbank wijst erop dat de Bandidos wereldwijd dezelde naam en clubkleding dragen. "Ook in Nederland zijn er gezamenlijke regels en vinden er landelijke bijeenkomsten plaats die bezocht worden door leden van verschillende chapters", voegt de rechter eraan toe.

De kans dat de Bandidos in beroep gaan is volgens Van der Werf heel groot. ''Een aantal keuzes van de rechtbank hebben mij verbaasd", aldus de advocaat. ''Er zijn leden van Bandidos in bijvoorbeeld Marseille die geen weet hebben van deze rechtszaak hier, maar het verbod geldt nu dus ook voor hen."

Het hoger beroep zal waarschijnlijk bij het gerechtshof in Arnhem dienen.

Goed nieuws

Minister voor Rechtsbescherming, Sander Dekker, noemt het verbod goed nieuws. "Dit soort clubs ondermijnen onze rechtsorde", aldus de minister. "Daarom ook snel werk maken van wetsvoorstel dat criminele motorbendes verbiedt, zoals opgenomen in regeerakkoord." 

Dekkers collega Ferd Grapperhaus van Justitie en Veiligheid spreekt van een ''hele goede uitspraak''. Het Openbaar Ministerie heeft volgens hem ''een optimaal resultaat'' bereikt. ''Het is goed dat we laten zien dat 'outlaw' motorbendes geen vrij spel hebben'', vindt Grapperhaus. Maar ook voor de burgers in het zuiden is het vonnis volgens hem een opsteker.

Ook andere soortgelijke motorclubs mogen erop rekenen dat ze worden aangepakt, waarschuwt Grapperhaus. ''Ik ga niet vertellen wie er nu aan de beurt zijn, maar ik kan u wel verzekeren: we gaan door.''

Ook veel burgemeester reageerden verheugd over het besluit van de rechtbank. "Dit helps ons", liet burgemeester Sjraar Cox van Sittard-Geleen weten. Cox zegt er wel rekening mee te houden dat de Bandidos onder een andere noemer verder proberen te gaan. "Maar ik ga hierover geen tips geven", zei hij. 

Uit contacten met andere burgemeester is volgens Cox gebleken dat die blij zijn met de uitspraak van de rechtbank. Wel houdt Cox een slag om de arm: hij verwacht dat de Bandidos in hoger beroep gaan. "Wij zien er intussen op toe dat de Bandidos geen hesjes dragen op de terrasjes en hier geen clubhuis krijgen", zei hij.

Satudarah

Motorclub Bandidos is sinds 2014 in Nederland gevestigd en heeft chapters in Sittard, Nijmegen en Utrecht. Nu de club ontbonden is zal er iemand worden aangewezen die de financiën van de club zal gaan afwikkelen.

Het OM is ook een procedure gestart om motorbende Satudarah te verbieden en het ligt in de lijn der verwachting dat justitie ook zal proberen No Surrender te laten ontbinden.

In het nieuwe regeerakkoord is ook een bestuursrechtelijk verbod opgenomen. Dit verbod moet echter nog worden uitgewerkt.