Korpsleiding en ministerie hadden geen zicht op verkwisting ondernemingsraad

Binnen de politietop en bij het ministerie van Veiligheid en Justitie was toezicht op de politie-uitgaven een ondergeschoven kind. De politietop heeft jarenlang ''onvoldoende krachtig'' opgetreden tegen overschrijdingen van het budget van de Centrale Ondernemingsraad (COR) van de Nationale Politie.

Dat concludeert een commissie onder leiding van voormalig topambtenaar Maarten Ruys. Op verzoek van de Tweede Kamer deed de commissie onderzoek naar de geldverspilling, de rol van toenmalig korpschef Gerard Bouman en de politiek en mogelijke 'omkoping' van de COR om steun te krijgen voor het beleid.

De overschrijdingen van het budget, jaarlijks ging het om vele tonnen, waren er al sinds 2012. De minister wist dat pas in april 2016. Maar er waren al wel waarschuwingen van toezichthouders over het financieel beheer van de gehele politieorganisatie. Verbeteringen hadden geen prioriteit.

Volgens de commissie is er onzorgvuldig met publiek geld omgesprongen. De politie stond weliswaar onder grote tijdsdruk door de reorganisatie, erkent de commissie, maar dat is geen rechtvaardiging voor de verkwisting.

Buitensporig

Bouman kreeg wel signalen over de buitensporige financiële gedragingen van de COR en vooral zijn voorzitter Frank Giltay. Hij maande tot soberheid, maar liet dat op zijn beloop. Toch heeft de commissie geen bewijs gevonden dat Bouman met zijn tolerante handelwijze de belangrijkste adviestrajecten van de COR heeft beïnvloed.

Ook de politiek valt wat te verwijten, vindt de commissie. De minister en het kabinet wilden dat de verschillende politiekorpsen opgingen in één grote organisatie. Daarvoor was een tijdspad uitgezet en dat zorgde voor tijdsdruk en voor financiële druk. Er moest bezuinigd worden. Tegelijkertijd was financieel beheer en controle daarop geen prioriteit, niet bij de politie zelf maar ook niet op politiek niveau, aldus de commissie.

Het beeld doemt op dat de cor, die nog in oprichting was, handig gebruik maakte van de vele wijzigingen in de politieorganisatie. De grootste overschrijdingen werden veroorzaakt door de inhuur van externe expertise, vergaderingen en catering.

Bouman

Bouman zelf had nauwelijks aandacht om een goed financieel systeem en toezicht te ontwikkelen. Ook handelde Bouman onprofessioneel en onjuist toen hij een persoonlijke lening verstrekte aan de COR-voorzitter, vindt de commissie. Bovendien had de korpsleiding Giltay niet een salarisverhoging moeten geven, omdat zij hiermee het beeld oproept van persoonlijke begunstiging.

Al in 2012 werd Bouman, toen nog kwartiermaker, gewezen op "verkwistend handelen" door de cor. Hij vroeg om een nadere onderbouwing van de begroting dat jaar, maar die kwam er nooit. De begroting liep op tot ruim 560.000 euro, wat inhield dat het budget werd overschreden met ruim 420.000 euro.

Toen Bouman begin 2013 de eerste korpschef van de Nationale Politie werd, keurde hij het hogere budget alsnog goed, in de veronderstelling dat de bedragen in de jaren erna wel omlaag zouden gaan. Dat gebeurde echter niet, integendeel.

Het rapport was al enige tijd klaar maar de presentatie werd uitgesteld in verband met het overlijden van Bouman in juli. Minister Stef Blok van Veiligheid en Justitie heeft het rapport dinsdag naar de Tweede Kamer gestuurd.

Conclusie

De huidige korpschef Erik Akerboom vindt de belangrijkste conclusie dat er geen bewijs is dat de belangrijkste adviezen van de COR oneigenlijk zijn beïnvloed door Bouman. Hij omarmt de aanbevelingen van de commissie.

Volgens Akerboom sluit het rapport voor een groot deel aan bij constateringen die eerder al naar voren kwamen in interne onderzoeken. De politiebaas erkent dat de financiën van de COR en de controle daarop niet goed waren.

Binnen de politie wordt al hard gewerkt aan verbeteringen op dit vlak en maatregelen om herhaling van de overschrijdingen te voorkomen. Volgens Akerboom is de financiële huishouding van het COR-budget inmiddels op orde gebracht.

Blok

Minister Stef Blok van Veiligheid en Justitie erkent dat de controle ''beter had gemoeten. De wijze waarop de COR met publieke middelen omging, kan niet door de beugel''.

De minister vindt dat de conclusies moeten worden gezien in samenhang met de complexe en grootscheepse reorganisatie bij de politie. ''Al eerder is geconstateerd dat het tempo en de ambities bij de vorming van de Nationale Politie te hoog lagen.''

Dagelijkse nieuwsbrief

Dagelijkse nieuwsbrief
Elke ochtend rond 6.00 uur weten wat het nieuws wordt?

NUwerk

Tip de redactie