Op Sint Maarten zijn twee doden gevallen toen het eiland werd getroffen door orkaan Irma. Ook zijn er 43 gewonden, van wie elf ernstig, maakte minister Ronald Plasterk vrijdag bekend tijdens een persconferentie.

Eén van de dodelijke slachtoffers is volgens Plasterk tijdens de orkaan waarschijnlijk een natuurlijke dood gestorven. Donderdag was nog sprake van één dode en enkele gewonden.

Volgens Plasterk zijn er 65 dialysepatiënten op Sint Maarten. De vijftien meest acute gaan vrijdagavond met een vliegtuig van de kustwacht naar Aruba. Zij worden daar gedialyseerd. De andere vijftig gaan morgen met een Hercules van de luchtmacht.

Plasterk zegt dat het de bedoeling is om met koning Willem-Alexander zondag het commandocentrum op Curaçao te bezoeken. Als het verantwoord is, dan gaat de koning ook naar de Bovenwindse eilanden om daar de situatie zelf in ogenschouw te nemen.

Behalve een gebrek aan eerste levensbehoeften als water en voedsel, is de openbare orde nog steeds een punt van zorg. Volgens minister-president William Marlin is die aan het verbeteren, maar Plasterk wijst erop dat die toch nog steeds ''alle aandacht'' nodig heeft. Nederlandse militairen zijn daarom zichtbaar aanwezig op belangrijke punten.

Militairen

Eerder op de dag liet generaal-majoor der Mariniers Richard Oppelaar weten dat Defensie aanvullende militaire hulp klaar heeft staan wanneer orkaan Jose zaterdagavond Sint Maarten schampt. Naar verwachting zal de orkaan flinke stormachtige wind veroorzaken op het eiland.

"Orkaan Jose komt iets eerder aan bij Sint Maarten dan gepland, we kijken nu hoe we het beste hulp kunnen bieden na afloop van orkaan Jose. Dat is permanent ons aandachtpunt." Jose is inmiddels een orkaan uit de categorie 4, dat is één categorie lager dan orkaan Irma.

Sint Maarten werd woensdag zwaar getroffen door Irma, een orkaan uit de categorie 5. Lange tijd was communicatie onmogelijk en beetje bij beetje wordt er meer duidelijk over de omvang van de ramp.

Noodhulp

Inmiddels zijn er meerdere vliegtuigen richting Sint Maarten gevlogen. "Er zijn donderdag twee vliegtuigen de lucht in gegaan met voornamelijk goederen. Vrijdagochtend is een tweede Hercules vertrokken vanuit Eindhoven. We houden rekening met dat we meer vliegtuigen in moeten zetten. Momenteel zijn er tweehonderd militairen aanwezig op Sint Maarten."

Het lokale ziekenhuis staat overeind, maar de elektriteit is zeer fragiel en operatiekamers hebben onder water gestaan. "Er worden nu een aantal liggende patiënten getransporteerd naar elders."

Vliegveld

Het vliegveld is beschikbaar voor militair transport. Oppelaar: "Alle faciliteiten die je nodig hebt om vliegtuigen de laten landen, zoals verlichting, zijn niet aanwezig. Maar we zijn terughoudend met grotere vliegtuigen te laten landen, vanwege de staat van de luchthaven." 

De generaal weet niet hoeveel vluchten er nodig zijn om de bewoners in hun eerste levensbehoefte te voorzien.

Volgens Oppelaar is de hulpverlening lastig door de huidige situatie ter plaatse. "We beoefenen hurricane exercise, we hebben direct schepen op zee met voorraden naar het gebied gestuurd. Maar het is heel moeilijk om de communicatie op gang te krijgen als 70 procent van de infrastructuur vernietigd is."

Orkaan Irma veroorzaakt ravage op Bovenwindse Eilanden

Langzaamaan wordt er steeds meer duidelijk over de schade die orkaan Irma heeft veroorzaakt op Sint Maarten. © AFP
Vanuit de lucht is de schade op Sint Maarten goed te zien. © A
Hoge golven bij de kust van Sint Maarten. © ANP
De NH90-helikopter van de Koninklijke Marine maakte woensdagmiddag lokale tijd een eerste verkenningsvlucht boven het eiland. © ANP
Het vliegveld op Sint Maarten. © ANP
Point Blanche op Sint Maarten nadat orkaan Irma is langs geweest. © ANP
Lezers sturen foto's in van de situatie op Sint Maarten. © Koen Soonius en Dave Knotter
De schade op Sint-Maarten is aanzienlijk. © NU.nl/Koen Soonius en Dave Knotter
Hele huizen zijn ingestort als gevolg van de orkaan Irma. © ANP
Eerste beelden van Sint Maarten laten zien dat orkaan Irma op het eiland een enorme ravage heeft aangericht. © Youtube
De Franse overheid laat weten dat een aantal solide gebouwen, zoals een politiebureau en een kazerne schade hebben opgelopen, dus de verwachting is dat minder sterke gebouwen er niet veel beter aan toe zijn. © Peter Jan de Vin/Defensie
In de hoofdstad Philipsburg is sprake van zware overstromingen en schade. © AFP
Collomb heeft drie extra hulpploegen naar de zwaar getroffen eilanden Sint Maarten en Saint Barthélemy gestuurd. © Koninklijke Marine
Irma is een orkaan van de zwaarste categorie met windsnelheden tot 295 kilometer per uur. © Weerplaza
Berichten die bewoners van het getroffen eiland daar achterlaten, spreken van verwoesting als gevolg van de harde windstoten. Het gaat om weggewaaide daken en elektriciteitspalen, omgevallen bomen en zelfs brandjes in huizen. © @Zeliard91
Veel inwoners hebben de afgelopen dagen geprobeerd zoveel mogelijk voorbereidingen te treffen om Irma te weerstaan. © ANP
Ook hebben de meeste inwoners grote voorraden water en voedsel in geslagen om een aantal dagen in huis te kunnen overleven, mocht dat nodig zijn. © AFP

Veiligheid

De veiligheid op Sint Maarten is volgens generaal-majoor Oppelaar onder controle. Op sommige locaties is het ''grimmig'', maar er hebben geen noemenswaardige incidenten plaatsgevonden. Nederlandse militairen voeren patrouilles uit. Op vitale delen zijn controleposten ingericht. In totaal zijn er ruim tweehonderd militairen op Sint Maarten en dat worden er op korte termijn 350.

Gevraagd naar plunderingen zei de generaal dat de sfeer gespannen is. ''De supermarkten zijn leeg, dus mensen zijn op zoek.'' De militairen proberen daarom zichtbaar aanwezig te zijn.