Twee bestuurders van het bedrijf Chickfriend in Barneveld zijn donderdag opgepakt in het strafrechtelijk onderzoek naar het eierenschandaal.

Ze worden verdacht van het in gevaar brengen van de volksgezondheid door de leverantie of toepassing van het middel fipronil in stallen met leghennen. Daarnaast worden zij verdacht van het voorhanden hebben van een verboden middel.

De twee zijn opgepakt door de inlichtingen en opsporingsdienst van de NVWA onder leiding van het Openbaar Ministerie (OM) in het onderzoek naar de fipronil-kwestie. Acht locaties in Nederland zijn donderdag doorzocht, waaronder de woningen van de twee aangehouden mannen uit Barneveld en Zaltbommel.

Het onderzoek richt zich ook op België, daar zijn eveneens diverse doorzoekingen geweest. Het onderzoek is een gecoördineerde actie van de Nederlandse en Belgische opsporingsdiensten.

Kabinet

Het kabinet kon de Tweede Kamer vorige week niet vertellen dat de NVWA al in november was getipt over het gebruik van fipronil op pluimveebedrijven. Er was toen al een strafrechtelijk onderzoek begonnen waarvan die tip deel uitmaakte, schrijven minister Edith Schippers (Volksgezondheid) en staatssecretaris Martijn van Dam (Economische Zaken) donderdag aan de Tweede Kamer.

De onthulling dat de NVWA al in november op fipronilgebruik was gewezen deed veel stof opwaaien. De Kamer vroeg het kabinet om opheldering. De anonieme tip leidde niet meteen tot onderzoek, maar daar wordt donderdag van teruggekomen. "Met de kennis van nu over de omvang van het gebruik en de aanwezigheid van fipronil in eieren", zou het bureau dat de risico's beoordeelt anders hebben geoordeeld.

De vraag of er gevaar was voor de volksgezondheid is destijds voorgelegd aan het zogeheten Bureau Risicobeoordeling en Onderzoeksprogrammering (BuRo) van de NVWA. Uiteindelijk is geoordeeld dat er "geen acuut gevaar dreigde" voor de volksgezondheid. BuRo stelt dat het nu geadviseerd zou hebben om "handhavingsacties te starten en niet alleen het traject van het strafrechtelijk onderzoek te volgen".

Samenwerking

Het Nederlandse onderzoek richt zich op Chickfriend, het bedrijf dat het fipronil vermoedelijk toepaste, de Belgische toeleverancier Poultry-Vision en een bedrijf uit Nederland dat vermoedelijk samenwerkte met de Belgische toeleverancier. De advocaat van Poultry-Vision was donderdag niet beschikbaar om een reactie te geven.

Naast de woningen van de twee opgepakte bestuurders, zijn ook doorzoekingen gedaan in onder meer Bergen op Zoom, de omgeving van Uden en Ede. Er zijn behalve administratie ook waardevolle goederen zoals auto’s, banktegoeden en onroerend goed in beslag genomen.

Volgens Brussel moeten Europese landen die zijn getroffen door de fipronilcrisis niet met een beschuldigende vinger naar elkaar wijzen, maar onderling samenwerken. "Er moet op een vastberaden, gecoördineerde en transparante manier worden samengewerkt en niet worden overgegaan tot een 'blame game'", zei een woordvoerder van de Europese Commissie.

Donderdag bleek dat ook in Groot-Brittannië vermoedelijk honderdduizenden fipronil-eieren op de markt zijn gekomen. De Britse toezichthouder FSA meldt dat het aantal geïmporteerde eieren dat afkomstig is uit pluimveebedrijven die in verband worden gebracht met het schandaal, fors hoger ligt dan eerder werd gedacht.

Monsters

Het strafrechtelijk onderzoek in het eierenschandaal is half juli begonnen. Er zijn monsters genomen bij de pluimveehouders en van stoffen in de apparatuur van het bedrijf dat het middel toepaste bij de pluimveehouders.

Alle circa 180 pluimveebedrijven die zaken hebben gedaan met ChickFriend werden eind juli geblokkeerd door de NVWA. De schade voor de pluimveesector als gevolg van het schandaal met verontreinigde eieren bedraagt nu al minimaal 150 miljoen euro, liet de vakgroep pluimveehouderij van de land- en tuinbouworganisatie ZLTO donderdag weten.

Oostenrijk & Denemarken

Inmiddels heeft het schandaal met besmette eieren ook Oostenrijk en Denemarken bereikt. In Oostenrijk hebben twee groothandels volgens de toezichthouder honderden kilo's uit Nederland afkomstige eieren verkocht in het hele land. Die worden uit voorzorg weer teruggehaald. Deense media melden donderdagavond dat in het land twintig ton besmette eieren is verkocht.

Eerder werden ook in onder meer België, Duitsland en Groot-Brittannië eieren teruggeroepen.