Schiphol moet volgens Onderzoeksraad veiliger om te groeien

Luchthaven Schiphol kan niet verantwoord doorgroeien zonder dat ingrijpende maatregelen worden genomen om de veiligheid te garanderen. Tot die conclusie komt de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een donderdag verschenen onderzoeksrapport.

''De grenzen van een veilige afhandeling van het vliegverkeer komen in zicht'', schrijft de raad. Om verdere groei mogelijk te maken, moet de afhandeling van het vliegverkeer veel minder complex worden ingericht. De overheid moet zich nadrukkelijker opstellen als eindverantwoordelijke, vinden de onderzoekers.

Aanleiding voor het onderzoek waren diverse incidenten op de belangrijkste luchthaven van het land, zoals bijna-botsingen tussen vliegtuigen. De Onderzoeksraad stelt dat er ''geen aanwijzingen zijn dat de luchthaven op dit moment onveilig is''. Maar om de risico's beheersbaar te houden is ingrijpen wel noodzakelijk.

Een kwetsbaar punt van Schiphol is dat de start- en landingsbanen elkaar in het verlengde kruisen. Dat kan tot linke situaties leiden, bijvoorbeeld als een landend vliegtuig een doorstart moet maken en het pad van een opstijgend vliegtuig kruist.

Onder druk

De luchtverkeersleiding die alles in goede banen moet leiden, staat onder grote druk. De OVV signaleert een ''structureel tekort aan capaciteit''. De verkeerstoren zit helemaal vol. Om het toenemende verkeer af te handelen, wijken de verkeersleiders ''vaker af van standaarden en routines''.

Hun werk wordt nog complexer doordat achttien keer per dag een andere combinatie van landingsbanen moet worden gebruikt. Die spreiding is verplicht om de geluidsoverlast voor omwonenden binnen de perken te houden, maar de OVV raadt aan om minder vaak van combinatie te wisselen.

Schiphol onderstreept in een reactie de veiligheid van de luchthaven. ''De aanbevelingen bieden kaders voor alle betrokken partijen. We gaan samen met de ketenpartners verder om de aanbevelingen voortvarend op te pakken. Veiligheid is altijd topprioriteit, nu en in de toekomst.''

Wat de OVV betreft moeten Schiphol en de bedrijven en diensten die er actief zijn een gezamenlijke visie op veiligheid gaan ontwikkelen. Daarnaast pleiten de onderzoekers voor effectiever toezicht. Ze raden aan de capaciteit van de Inspectie Leefomgeving en Transport uit te breiden.

Regels

Volgens ondernemersvereniging voor handels- en productiebedrijven Evofenedex, zijn er vooral eenvoudigere regels nodig om verdere groei mogelijk te maken. De regels voor veiligheid en geluidsoverlast op Schiphol zijn volgens Evofenedex nu al ingewikkeld en daardoor belemmerend voor bedrijven. Schiphol is daardoor ''zo langzamerhand een van ’s werelds ingewikkeldste luchthavens".

Waar Heathrow in Londen met twee landingsbanen 500.000 vluchten per jaar afhandelt, heeft Schiphol er vijf nodig. De brancheorganisatie ziet wel wat in het vestigen van alle vrachtafhandeling op één centrale locatie.

Natuurbeschermers zien in het kritische rapport een goede aanleiding voor een einde aan de groei van de luchthaven. ''Een groeistop levert alleen maar winst op'', reageert de Natuur en Milieufederatie Noord-Holland.

De Vereniging Nederlandse Verkeersvliegers (VNV) onderschrijft grotendeels de conlusies van het rapport. Volgens de VNV is Schiphol er door de groei van de afgelopen jaren niet overzichtelijker op geworden, zeker voor piloten die de luchthaven slechts sporadisch aandoen. Ook het toezicht moet beter. 

De aanbevelingen van het rapport dienen wat de pilotenvakbond betreft dan ook opgevolgd te worden om de veiligheid ook in de toekomst te kunnen waarborgen, aldus voorzitter Steven Verhagen.

Debat

Een Kamermeerderheid wil dat staatssecretaris Sharon Dijksma van Infrastructuur moet naar de Tweede Kamer komt voor een debat over het kritische rapport. Dat was het voorstel van D66-Kamerlid Rob Jetten. Naast D66 heeft ook GroenLinks, SP, PvdA en PVV ingestemd.

Jetten is geschrokken van de stevige conclusies van de OVV en benadrukt dat ''de veiligheid absoluut op de eerste plaats moet staan''. Hij wijst erop dat de raad niet alleen heel concrete aanbevelingen doet aan Schiphol, maar ook aan het ministerie van Infrastructuur en Milieu. Daarover wil hij Dijksma zo snel mogelijk aan de tand voelen.

Lees meer over:
Tip de redactie