Het KNMI waarschuwt voor vrijdagnacht en zaterdag voor grote kans op gladheid door sneeuw en ijzel. Het weerinstituut heeft voor het hele land daarom code oranje afgegeven.

Vrijdagavond gaat het vanuit het westen sneeuwen. De sneeuw gaat na enkele uren over in onderkoelde regen of motregen, waardoor het gaat ijzelen, meldt het KNMI. Het winterse neerslaggebied trekt vervolgens langzaam oostwaarts.

Ook zaterdag valt geruime tijd winterse neerslag in de vorm van lichte ijzel. In het zuidoosten gaat het ook sneeuwen. Doordat de temperatuur oploopt, verdwijnt de gladheid vanaf het einde van de ochtend weer, aldus de weerdienst.In het oosten en zuidoosten kan het tot in de avond glad zijn.

Rijkswaterstaat zegt dat mensen die niet per se weg hoeven, dat ook beter niet kunnen doen. Mensen die wél in de auto stappen krijgen het advies de weersverwachting en verkeersinformatie goed in de gaten te houden en de rijstijl aan te passen aan de omstandigheden. "Dat betekent voldoende afstand houden en langzaam rijden.''

IJsdag

Weeronline gaat vrijdag uit van de eerste officiële ijsdag van dit jaar. In De Bilt werd het niet warmer dan -0,3 graden. Er wordt pas gesproken van een ijsdag als de temperatuur in De Bilt een etmaal lang onder het vriespunt blijft, maar de weerdienst verwacht dat de temperatuur in de Utrechtse plaats niet meer gaat stijgen de komende uren. De eerste officiële ijsdag van 2016 werd pas op 29 december gemeten.

Vrijdag vriest het bijna in het hele land. De laagste temperatuur werd gemeten in Nieuw Beerta (Groningen). Het kwik daalde daar tot -2,3 graden.

Op de voormalige vliegbasis Twenthe, bij Enschede, zakte het kwik in de nacht van donderdag op vrijdag naar min 10,2 graden. Daarmee was de eerste strenge vorst van deze winter een feit, meldden MeteoGroup en Weeronline.

Treinen

De Nederlandse Spoorwegen en ProRail nemen maatregelen om het aangekondigde winterweer de baas te kunnen. Zo rijden er in de nacht van vrijdag op zaterdag lege treinen over het spoor. Met deze zogeheten ijzelritten kan worden voorkomen dat ijzel zich vasthecht aan de bovenleidingen.

Verder staat de de winterwegsleepdienst paraat, zegt NS. Wanneer een trein onverhoopt strandt door winterse omstandigheden, dan komt er hulp van twee extra diesellocomotieven die vanuit strategische plaatsen kunnen uitrijden om gestrande treinen weg te slepen.

Ook worden treinen behandeld in anti-icing installaties. De onderkant van de treinstellen worden met glycol behandeld zodat sneeuw en ijs minder kans krijgen te hechten aan treinen. "Zo voorkomen wij dat brokken sneeuw en ijs tussen wissels vallen of de leidingen onder de trein beschadigen", aldus NS.

NS en ProRail hebben op basis van de huidige weersverwachtingen besloten om zaterdag de reguliere dienstregeling te starten en op voorhand geen aangepaste dienstregeling te rijden.