Overheid legde schuld neerstorten MH17 direct bij separatisten

De Nederlandse overheid is er na de ramp met de MH17 vanaf dag één van uitgegaan dat Russische separatisten de daders waren. Ook ging de overheid er al snel vanuit dat er geen overlevenden waren en dat mogelijk niet alle lichamen of lichaamsdelen teruggevonden zouden worden.

"Gezien de beelden van de crash is de kans op overlevenden nihil", zo staat in documenten die deze week door de landsadvocaat vrijgegeven zijn in een gezamenlijke procedure van RTL Nieuws, de NOS en de Volkskrant.

Uit die verslagen blijkt verder onder meer dat topambtenaren een voorkeur hadden voor strafvervolging in Nederland. "Vervolging gewenst in Nederland", is te lezen.

Ook wordt nu duidelijk dat het ministerie al meteen doorhad dat er Nederlandse slachtoffers zouden zijn. RTL citeert: "(...) het is zeer waarschijnlijk dat een deel van de slachtoffers de Nederlandse nationaliteit bezit. Gezien de vakantieperiode is het aannemelijk dat er meerdere kinderen aan boord zijn."

Topambtenaren vreesden voor grote onrust door emotionele reacties op sociale media. "De gebeurtenis zal veel emoties losmaken gezien het hoge aantal (Nederlandse) slachtoffers.... Indien er kinderen onder de slachtoffers zijn zal dat de emoties doen oplopen.....Indien sprake is van het neerhalen van het vliegtuig zal dit tot een extra schok leiden, zeker als dit opzettelijk is gebeurd."

Ook hield de overheid reacties in de media, opiniepeilingen en reacties op sociale media nauwlettend in de gaten. Uit de stukken komt ook naar voren hoe de Dag van Nationale Rouw vorm krijgt.

Speelbal

Het gaat om de duiding in rapportages van de Nationaal Coördinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV), vlak na de ramp, over de toedracht, de daders en de grote problemen die zouden volgen. Ook blijkt hoe lastig de omgang was met nabestaanden.

De documenten die door RTL integraal online zijn geplaatst, werpen meer licht op de vraag hoe de Nederlandse overheid omging met de nasleep, en hoe groot de problemen vanaf dag één zijn geweest.

Zo laten de verslagen ook zien hoe lastig de problemen waren rond de repatriëring van de slachtoffers. "Nederland dreigt een speelbal in een propaganda-oorlog te worden",  staat in het commissieverslag Risico's en Dreigingen van het ministerie van Veiligheid te lezen. Strijdende partijen in Oost-Oekraïne, die instemden met de repatriëring wilden dit gebruiken voor hun eigen propaganda.

Op 23 juli, zes dagen na de ramp, schrijft de NCTV een alarmerend stuk voor het crisisteam van ministers. "De onbewaakte staat van het rampgebied en de berichten over compromittering van wrakstukken bevestigen opnieuw dat onderzoek naar de toedracht van de ramp moeilijk zal worden. Er moet wellicht ook rekening worden gehouden met de mogelijkheid dat niet alle lichamen of lichaamsdelen zullen worden teruggevonden of geïdentificeerd."

Geheim

Verslagen van vergaderingen van de speciale ministeriële commissie blijven volledig geheim volgens RTL. De eenheid van kabinetsbeleid zou volgens de landsadvocaat in gevaar kunnen komen. Ook zouden ministers in de toekomst niet meer vrijuit kunnen spreken wanneer de inhoud openbaar wordt gemaakt.

RTL, NOS en de Volkskrant hebben om die reden besloten om de rechtszaak tegen de staat voort te zetten.

In zestig seconden: de MH17-ramp

Animatie door in60seconds

Nabestaanden

Nabestaanden van MH17-slachtoffers vroegen de Europese Unie woensdag al om hulp bij het loskrijgen van meer informatie over de vliegramp. 

Ze willen dat EU-buitenlandchef Federica Mogherini druk uitoefent om onder meer ontbrekende radar- en satellietbeelden boven tafel te krijgen.

De nabestaanden schrijven in een brief aan Mogherini dat Rusland, Oekraïne en de Verenigde Staten het tot dusver hebben nagelaten ''alle relevante gegevens'' vrij te geven. Premier Mark Rutte heeft in hun ogen beperkte ruimte om op te treden, omdat hij het strafrechtelijk onderzoek niet kan doorkruisen.

Lees meer over:
Tip de redactie