Zakenman Ibrahim A. is in Afghanistan door Defensie in de steek gelaten terwijl hij daar als agent voor de militaire inlichtingendienst MIVD werkte.

De rechtbank in Den Haag heeft dat woensdag vastgesteld. Volgens de rechter heeft Defensie zijn zorgplicht geschonden tegenover A.

Defensie heeft ontkend dat A. als agent werd ingezet. Maar op basis van verklaringen van andere MIVD'ers concludeert de rechtbank dat A. in de praktijk wel degelijk als informant en agent heeft gewerkt.

Volgens A. was hij volop werkzaamheden aan het verrichten voor de Nederlandse militaire inlichtingendienst toen de operatie ineens werd stopgezet. Zo werd hij plotseling afgesneden en liep hij daardoor niet alleen groot gevaar, maar raakte hij naar eigen zeggen ook alles kwijt. In Afghanistan had hij onder meer een bouwbedrijf opgezet.

Onzorgvuldig

De rechtbank stelt dat de MIVD de relatie met zakenman A. in 2007 heeft beëindigd zonder de daarvoor vereiste zorgvuldigheid in acht te nemen. Die zorgvuldigheid is nodig om zoveel mogelijk te voorkomen dat het netwerk van de informant of agent zich tegen hem keert.

Ibrahim A. is in 2009 door zijn netwerken in Afghanistan bedreigd. Hij heeft Afghanistan verlaten. De rechtbank moet nog bepalen of deze bedreigingen en zijn vertrek uit Afghanistan komen doordat Defensie zijn zorgplicht heeft geschonden. De rechters hebben A. gevraagd om een schatting te geven van de schade.

Geruchtmakend

De zaak van Ibrahim A. is geruchtmakend. Hij trad onder meer naar buiten op televisie. Ook publiceerde hij een geluidsopname waarop te horen was dat de directeur juridische zaken van Defensie hem 500.000 euro aanbood, om tegen te gaan dat A. verder de publiciteit zou zoeken.

Dit jaar zijn ook de doorgaans in het geheim opererende medewerkers door de rechtbank gehoord over A. in Afghanistan. Oud-MIVD-directeur Pieter Cobelens zei dat hij zelf niets over 'agent' A. wist. Maar het voormalige hoofd operaties in Afghanistan verklaarde dat hij A. wel degelijk 'runde' als agent.

Naar eigen zeggen hield A. zich bezig met het vergaren van inlichtingen en bemiddelde hij tussen Nederland en de Taliban. Ook verrichtte hij allerlei hand-en-spandiensten, zoals het regelen van valse stempels in paspoorten en zelfs wapens voor de Nederlanders.