Er komt een geschillencommissie die verschillen van mening over de afhandeling van de aardbevingsschade in Groningen moet beoordelen.

De aanpak van de schade wordt daarmee "oplossingsgericht" en "de veiligheid van bewoners staat voorop".

Dat zei Hans Alders, de Nationaal Coördinator Groningen, woensdag in Zeerijp (gemeente Loppersum) bij de presentatie van het concept van het meerjarenprogramma Aardbevingsbestendig en kansrijk Groningen 2016-2020.

De geschillencommissie moet worden gevormd door oud-rechters. De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) heeft Alders beloofd dat ze zich in 99,9 procent van de gevallen bij de uitspraak van de arbiter neerlegt en niet naar de rechter stapt. ''De NAM komt daardoor meer op afstand te staan", vindt Alders.

Complexe gevallen krijgen een 'case manager' toegewezen. Loopt de afhandeling opnieuw vast, dan kan ook daar de arbiter uitspraak doen. Blijft er onenigheid bestaan, dan kan een gedupeerde in het uiterste geval naar de rechter stappen.

Video: Arbiter voor geschillen over bevingsschade

Steunpunt

Voor bewoners wordt samen met maatschappelijke organisaties (Groninger Gasberaad, Groninger Bodem Beweging) een steunpunt ingericht, waar ze vragen kunnen stellen en hulp kunnen krijgen bij onder meer het invullen van formulieren. Voor bedrijven wordt een loket opgezet waar ze kunnen bespreken hoe ze verder moeten als er aardbevingsschade is die de omzet of bedrijfsvoering aantast.

Als het aan Alders ligt, wordt bij schadeherstel direct ook gekeken naar duurzaamheidsmaatregelen, bijvoorbeeld het energiezuinig maken van een huis. Daarvoor moet een nieuwe regeling komen in de plaats van de huidige regel, waarbij huiseigenaren met schade 4000 euro krijgen om hun woning te verbeteren.

Kern

De aanpak van schade en de versterking van kwetsbare gebouwen zal gebeuren 'van binnen naar buiten'. Als eerste komen plaatsen in de kern van het aardbevingsgebied (onder meer Loppersum) aan de beurt, omdat daar het risico van schade en onveilige situaties na een beving het grootst is.

De lusten en lasten moeten beter worden verdeeld, aldus Alders: meer lusten naar de regio die ook de lasten draagt. Zijn voorstellen gaan de komende weken langs de NAM, de provincie en andere betrokken partijen. In december moet de ministerraad zich erover uitspreken.

NAM

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) kan zich goed vinden in de voorstellen van Alders, Zijn programma is een belangrijke stap voorwaarts voor bewoners van de aardbevingsregio, zegt het bedrijf.

Het is goed dat de Nationaal Coördinator Groningen de regie naar zich toe trekt. ''Op deze manier kunnen problemen geïntegreerd worden aangepakt en sneller knopen worden doorgehakt over lastige beslissingen en dilemma's", laat de NAM weten.

Eerste stap

De Groninger Bodem Beweging (GBB) vindt het plan van de Nationaal Coördinator Groningen een eerste stap in het herstel van het vertrouwen van de Groningers. Dat zegt secretaris Dick Kleijer woensdag in een reactie.

De GBB is vooral blij dat de NAM op een grotere afstand van de schadeafhandeling komt te staan. ''We willen dat bewoners baas blijven over eigen woning. Nu er een arbiter komt, lijkt het erop dat de NAM niet meer bepaalt. Maar we moeten eerst zien hoe het precies wordt ingevuld."

Milieudefensie

De voorstellen van Alders kunnen bij Milieudefensie rekenen op kritiek. Het enige wat echt helpt om schade te voorkomen, is het dichtdraaien van de gaskraan, betoogt de milieuorganisatie.

''Met dit voorstel doet de overheid net alsof aardbevingen en gaswinning niks met elkaar te maken hebben. Zolang de gaswinning doorgaat blijven er aardbevingen plaatsvinden. De gaskraan moet dus zo snel mogelijk dicht. We kunnen namelijk prima zonder Gronings gas, als we in volle vaart inzetten op het energieneutraal maken van woningen. Ook met de geschillencommissie die Alders voorstelt, blijft het dweilen met de kraan open."

Video: De gaswinning in Groningen in 60 seconden