De NS heeft zich vrijdag tegenover de reiziger verontschuldigd voor het debacle met de snelle trein Fyra.

''We willen daar onze oprechte excuses voor aanbieden", zei waarnemend NS-topman Engelhardt Robbe vrijdag tegen de parlementaire enquêtecommissie Fyra.

''We hebben de reiziger in de kou laten staan. We hebben onze beloften, onze ambities niet waar kunnen maken", zei Robbe.

Hij vervangt Timo Huges, die vorige week opstapte omdat hij was betrokken bij onregelmatigheden rond aanbesteding van het openbaar vervoer in Limburg. ''De teleurstelling is groot", voegde Robbe eraan toe, ook binnen zijn eigen bedrijf.

Video: Reactie Robbe

Projectbarometers

Robbe zette uiteen dat de NS zijn lesje heeft geleerd van het Fyra-drama. Binnen het bedrijf zijn maatregelen genomen om informatie beter met elkaar te delen. Er zijn zogeheten projectbarometers waarop betrokkenen kunnen aangeven hoe het staat met een project.

De spoorwegen gaan vooraf ook beter kijken naar de leveranciers van treinen. Fyra-bouwer AnsaldoBreda leverde de trein veel te laat af, al ontkende de fabrikant daar schuld aan te hebben.

Voortaan wil de NS de bouw van nieuwe treinen na zes exemplaren stoppen om te bekijken hoe het gaat. Bij de Fyra werd er onder grote tijdsdruk steeds doorgewerkt.

Directeur ethiek

Robbe vertelde vrijdag voor de commissie ook dat Nederlandse Spoorwegen een directeur krijgt die in de gaten houdt of iedereen binnen het bedrijf zich netjes gedraagt en zich aan wettelijke regels houdt. Op lager niveau was er al aandacht voor ethiek, maar nu wordt dit ook op directieniveau geregeld.

De enquêtecommissie zoekt uit waarom de Fyra, die over de hogesnelheidslijn moest gaan rijden, veel te laat klaar was en er al snel weer mee op moest houden omdat er van alles mankeerde aan de trein.

Vervangend vervoer

De commissie hield Robbe voor dat de Fyra 32 keer per dag zou gaan rijden, terwijl er nu op zijn hoogst zestien Thalys het spoor op gaan. Volgens de tijdelijke NS-topman is er na het falen van de Fyra vervangend vervoer gekomen dat in zijn totaliteit op zijn minst gelijkwaardig is.

Treinen rijden vaker, er zijn meer bestemmingen en de reiziger kan kiezen uit meerdere soorten van vervoer. Hij wees erop dat de Beneluxtrein tussen Amsterdam en Brussel straks ook nog sneller gaat rijden.

Robbe zei dat de NS niet meer de ambitie heeft om een vervoerder te zijn met hogesnelheidstreinen. De samenwerking met de Belgen en de Fransen in de Thalys is een goede constructie. De NS richt zich vooral op het treinverkeer in Nederland en kort over de grens.

Rendement

De huidige afspraken kosten de NS jaarlijks ruim 180 miljoen euro, 101 miljoen euro voor de hogensnelheidslijn en 80 miljoen voor het hoofdrailnet. Robbe verzekerde dat zijn bedrijf aan die verplichting kan voldoen. De NS doet alleen nog maar biedingen op treinvervoer die een redelijke rendement garanderen.

Het bod van 178 miljoen dat de NS destijds deed op het vervoer over de hogesnelheidslijn was heel hoog. NS-dochter HSA, dat de hogesnelheidslijn exploiteerde, zat voortdurend in de financiële problemen en moest van een faillissement gered worden.

Rover

Het is ''netjes dat de NS excuses aanbiedt'' voor het falen van de Fyra. Dit heeft de voorzitter van reizigersvereniging Rover, Arriën Kruyt, vrijdagochtend gezegd in een reactie.

Belangrijker dan excuses vindt Kruyt dat ''de NS de komende jaren ervoor zorgt dat de Benelux-verbinding verbeterd en versneld wordt'', aldus de voorzitter desgevraagd.

Video: In 60 seconden: De Fyra, van idee tot ondergang