Rotterdam herdenkt bombardement 75 jaar geleden

Burgemeester Ahmed Aboutaleb van Rotterdam heeft donderdagmiddag een krans gelegd bij het monument De Verwoeste Stad van Ossip Zadkine op Plein 1940 voor de slachtoffers van het bombardement op de Maasstad 75 jaar geleden.

In de bommenregen en de vuurzee die daarop volgde, kwamen ongeveer 850 mensen om het leven en raakten bijna 80.000 mensen dakloos. 24.000 woningen werden in de as gelegd.

Tientallen Duitse vliegtuigen stortten hun "verwoestende lading" uit boven het hart van de Maasstad en zorgden voor een "vuurzee", aldus Aboutaleb. De overlevenden zijn "voor het leven getekend". 

De burgemeester sprak de mensen op het plein toe. "Voor jongeren klinkt deze herdenking wellicht als een echo uit het verleden. Bij veel ouderen staat het nog helder voor de geest." De burgemeester las verhalen van ooggetuigen voor en benadrukt dat vrede ook nu belangrijk is in Rotterdam. "In onze eigen straten en portieken."

Ook verschillende betrokkenen, zoals de Sint-Laurenskerk en de mariniers legden een krans. Het gevulde plein was na de militaire taptoe om 13.30 uur twee minuten stil. Gevolgd door het Wilhelmus, wat door veel Rotterdammers werd meegezongen. 

Ter herinnering aan de duur van het bombardement luiden tussen 13.29 en 13.39 uur de (kerk)klokken binnen de brandgrens, de begrenzing van het verwoeste stadsdeel.

Sint-Laurenskerk

Voor de herdenking op Plein 1940 vond een gedachtenis plaats in de Sint-Laurenskerk in Rotterdam. Ruim 350 belangstellenden kwamen naar de kerk, die door de bombardementen zwaar beschadigd was geraakt.

Een van de sprekers in de kerk was John Wittcombe ui het Engelse Conventry. "Onze kathedraal raakte op november 1940 ook zwaar beschadigd door Duitse bombardementen", sprak hij. 

In Conventry ontstond de Communion of the Cross, waarbij wereldwijd op 180 plekken op vrijdag wordt gebeden voor vrede en verzoening. Rotterdam maakt daar ook onderdeel van uit, net als elf andere kerken in Nederland. 

"Na de verwoesting van onze kathedraal werden kruisjes gemaakt van de daknagels, die naar beneden gekomen waren. Die kruizen staan nu symbool voor alle kerken die zijn getroffen door onvrede en geweld", zei de Engelsman.

Symboliseren

De dag begon donderdag met een herdenking aan de Statenweg. Jelke van Wattum, die het bombardement meemaakte, sprak tijdens de bijeenkomst. "Dit monument moet ongewenste gewelddadige gasten afschrikken en anderzijds gastvrijheid symboliseren voor ieder die hier met vrede is komen wonen."

Ook Aboutaleb sprak op deze ochtend bij het monument voor de capitulatie. "Ik zie het behouden en bewaken van vrede als mijn belangrijkste taak als burgemeester."

In de Rotterdamse schouwburg werd het boek 'Rotterdam en het bombardement - 75 jaar herinneren en vergeten' geschreven door Susan Hogervorst en Patricia van Ulzen gepresenteerd.

De schrijfsters, die zijn verbonden aan de Open Universiteit omschrijven vanuit het licht van de historicus hoe de stad en het bombardement zich tot elkaar verhouden. "Het bombardement krijgt sinds 2005 ineens veel meer aandacht", vertelt schrijfster Hogervorst.

Wederom was de burgemeester aanwezig om het boek in ontvangst te nemen. 

In beeld: Rotterdam herdenkt bombardement

Tientallen Duitse vliegtuigen stortten hun "verwoestende lading" uit boven het hart van de Maasstad en zorgden voor een "vuurzee", aldus Aboutaleb. De overlevenden zijn "voor het leven getekend". © ANP
Hij las verhalen van ooggetuigen voor en benadrukt dat vrede ook nu belangrijk is in Rotterdam. "In onze eigen straten en portieken." © ANP
Rotterdammers herdachten donderdag bij De Verwoeste Stad van Ossip Zadkine op Plein 1940 het bombardement op de Maasstad.
Voor de herdenking op Plein 1940 vond een gedachtenis plaats in de Sint-Laurenskerk in Rotterdam. Ruim 350 belangstellenden kwamen naar de kerk, die door de bombardementen zwaar beschadigd was geraakt. © NU.nl/Kay den Teuling
De dag begon donderdag met een herdenking aan de Statenweg. © NU.nl/Ilya de Milde
Aboutaleb legde ook daar een krans bij het monument. © NU.nl/Ilya de Milde
Ook sprak Aboutaleb deze ochtend bij het monument voor de capitulatie. "Ik zie het behouden en bewaken van vrede als mijn belangrijkste taak als burgemeester." © NU.nl/Ilya de Milde
Rotterdam herdenkt donderdag het bombardement van 14 mei 1940. Het is dit jaar 75 jaar geleden dat de Maasstad werd getroffen en het centrum werd verwoest. © NU.nl/Kay den Teuling
De burgemeester voor de herdenking bij het monument aan de Statenweg. © NU.nl/Kay den Teuling
Jelke van Wattum, die het bombardement meemaakte, sprak tijdens de bijeenkomst. "Dit monument moet ongewenste gewelddadige gasten afschrikken en anderzijds gastvrijheid symboliseren voor ieder die hier met vrede is komen wonen." © NU.nl/Kay den Teuling

Moskeeën

Moskeeën in Rotterdam hangen donderdag de vlag halfstok. Vrijdag hijsen ze de (Rotterdamse) vlag juist in top om de wederopbouw te vieren.

Later op de dag zijn er nog verschillende optredens, hardlooproutes en presentaties, die onderdeel uitmaken van het programma rondom de herdenking.

Zaterdag worden alle activiteiten afgesloten met een herdenkingsconcert in de Prinsekerk in Rotterdam, uitgevoerd door de Koninklijke Christelijke Oratorium Vereniging Halleluja. 

Video: Ter herinnering aan het bombardement maakte Gers! Magazine het videoportret 'In Naam van Rotterdam'

​Heeft u foto's bij deze gebeurtenis? Upload ze op NUfoto.

Lees meer over:
Tip de redactie