Politie grijpt 35 keer per dag in met geweld

De politie heeft vorig jaar minstens 13.046 keer geweld toegepast om burgers te arresteren of in toom te houden. Dat komt neer op ruim 35 keer per dag.

Het totaal aantal geweldsaanwendingen blijft nagenoeg gelijk ten opzichte van 2012. Toen werden 12.950 incidenten geregistreerd.

Dat blijkt uit onderzoek van NU.nl naar gegevens die via de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) zijn opgevraagd bij de politie. Uit eerder onderzoek bleek dat de registratie van geweldsaanwendingen flinke gebreken vertoont.

Volgens een woordvoerder ontkomt de politie er niet altijd aan om geweld toe te passen. "Ons streven is werken met aanvaardbaar geweld, dus enkel wanneer het nodig is. Het is soms echter onze plicht om geweld toe te passen."

"Daar waar wij geweld ontmoeten, wordt verwacht dat wij met geweld optreden. Agenten moeten daar zorgvuldig mee om gaan", aldus de woordvoerder.

Meer aandacht

Er is sinds 1994 steeds meer aandacht voor geweldsaanwendingen door de politie, zegt Jaap Timmer, docent Maatschappelijke Veiligheid aan de Vrije Universiteit Amsterdam. In die tijd zijn in elke politieregio trainingscentra opgezet om agenten beter op te leiden.

Sinds 2012 krijgen agenten tijdens de opleiding weerbaarheidstraining, waarbij onder meer wordt geleerd hoe dreigende situaties kunnen worden gedeëscaleerd. Al werkzame agenten worden gefaseerd bijgeschoold.

Zomer

In april en juli treedt de politie het vaakst op met geweld. In de periode 2010-2013 vonden in die maanden de meeste incidenten per dag plaats. Het betreft de gegevens van bijna elke politieregio, met uitzondering van Amsterdam, Den Haag en Brabant-Noord.

Tegen het einde van het jaar neemt het aantal geweldsincidenten per dag af. Oktober, november  en december hebben gemiddeld het minste aantal incidenten.

Beweeg de cursor over het diagram om de aantallen te zien. De gegevens zijn afkomstig van de politie, en gaan over alle regio's met uitzondering van Amsterdam, Den Haag en Brabant-Noord. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Volgens een woordvoerder van de politie kan het weer een verklaring voor de verschillen zijn. "In de zomer zitten mensen buiten in de warmte, met een drankje op. Niet iedereen kan daar even goed tegen. Als de politie dan moet optreden, kan het sneller escaleren."

Hij benadrukt dat de verschillen niet enorm groot zijn. "Het blijft lastig om dit te duiden. Wij kunnen geen keiharde conclusies trekken over deze trend."

Weekeinde

Timmer zegt dat ook een duidelijk patroon zichtbaar is richting het weekeinde. "Vooral in de avonduren stijgt het aantal geweldsaanwendingen door de politie."

"Dat gebeurt vaak tijdens het uitgaan, als de drank in de man is. Ook vindt er vaak huiselijk geweld plaats, waarbij de politie soms geweld moet toepassen." In die uren is ook het geweld tegen agenten en overige hulpverleners vrij hoog, zegt Timmer.

Volgens de hoogleraar is de houding van en het aantal agenten belangrijk om situaties te deëscaleren. Het is een balans tussen zichtbaar aanwezig zijn en overmacht, zegt Timmer. "Dat is de finesse. Gelukkig wordt men steeds beter in het inschatten van de benodigde mankracht."

De komende tijd gaat NU.nl met uw hulp onderzoek doen naar geweldsaanwendingen door de politie. In dit blog kunt u meer lezen over dit project.

Alles over het onderzoek naar politiegeweld in ons dossier

Lees meer over:
Tip de redactie