De broers Admilson R. (29) en Marcos R. (28) die worden verdacht van drie moorden in Drenthe, moeten zo snel mogelijk worden opgenomen in het Pieter Baan Centrum. 

Dat zei het Openbaar Ministerie dinsdag voor de rechtbank in Assen. Ze moeten niet alleen individueel, maar ook gezamenlijk worden onderzocht ''omdat de interactie tussen de twee wezenlijk is''.

De twee mannen worden verdacht van de moord op Berend Smit uit Dwingeloo in november 2012 en het echtpaar Jan en Greet Veenendaal uit Exloo in juli 2013.

Smit werd op klaarlichte dag doodgeschoten toen hij zijn hondjes uitliet. Het echtpaar werd thuis overvallen en gewurgd.

De geruchtmakende zaak komt dinsdag voor het eerst in het openbaar voor de rechter. Het gaat om een pro-formazitting. De jongste broer, Marcos R., is daarbij aanwezig, Admilson R. niet.

Afghanistan

Volgens Admilsons advocaten, Michael Ruperti en Noortje Lut, hebben traumatische gebeurtenissen de ex-militair volgens eigen zeggen ertoe gedreven dat hij de drie moorden heeft gepleegd.

Admilson heeft twee keer in Afghanistan gediend. Een keer in 2007 en 2008 en een keer in 2010 en 2011. Daar heeft hij volgens zijn advocaten oorlogstrauma opgelopen. Vooral de tweede periode heeft hij veel meegemaakt.

Een bevriende collega sneuvelde, Admilson reed op een bermbom die niet afging en de militair werd ervan beschuldigd dat hij verantwoordelijk was voor de ontploffing van een handgranaat in een militair voertuig..

Zelfmoordaanslagen

Wat ook veel impact had, is dat Admilson met zijn eenheid is ingezet bij het verzamelen van bewijs na twee zelfmoordaanslagen. ''Cliënt heeft zijn werk tussen bloed en zwaar verminkte lichaamsresten moeten doen'', zegt Ruperti. ''Hij vertelde zeer indringend over een afgerukt hoofd waarmee hij werd geconfronteerd. Dat beeld en het beeld van de zwaar verminkte lichaamsdelen kreeg hij niet meer uit zijn hoofd.''

Admilson hoorde toen hij terug was stemmen in zijn hoofd, onder meer van de persoon van het afgerukte hoofd. Deze stemmen droegen hem op mensen te vermoorden, aldus Ruperti.

Onderzoek

Daarom wil de verdediging van Amilson aanvullend onderzoek om te kijken welke invloed de oorlog op hem heeft gehad en welke rol zijn ervaringen hebben gespeeld bij de moorden. Zo willen de advocaten onder meer verschillende toenmalige collega’s van Admilson. laten getuigen en een militair psycholoog als deskundige onderzoek laten doen.

De advocaten willen ook dat het onderzoek naar de broers zich uitstrekt tot hun geboorteland Brazilië. De twee werden toen ze 4 en 5 jaar oud waren geadopteerd door een Nederland stel. Volgens de advocaten is het heel goed mogelijk dat hun gewelddadige daden ''een genetische oorsprong'' hebben.

Maar het OM vindt een neurobiologisch en getuigenverhoor van de biologische ouders in Brazilië ''weinig toevoegen en niet erg relevant''. 

Geestelijke toestand

Gerard Spong, de advocaat van Marcos, vindt dat alles uit de kast moet worden gehaald om de geestelijke toestand van zijn cliënt in kaart te brengen. De kans is groot dat het OM levenslang tegen hem en zijn broer Admilson zal eisen, zegt Spong.

''Als zulke belangen op het spel staan, moeten we alles benutten om te onderzoeken wat hem heeft bewogen'', zei de raadsman. "We hebben te maken met twee jongemannen die out of the blue en in korte tijd zijn gaan moorden."

"Iedereen vraagt zich af hoe het kan dat deze knapen ineens tot zoiets in staat waren'', betoogde Spong. Als zulke onderzoeken iets kunnen toevoegen, moet het OM daar volgens hem ''niet zo krenterig in zijn''. ''We gaan mensen niet tot levenslang veroordelen omdat we een onderzoek niet willen.''