Ruim een half jaar na de Sinterklaasintocht in Amsterdam, stonden tegenstanders van Zwarte Piet en de gemeente donderdag weer lijnrecht tegenover elkaar in de rechtbank. Daarbij liepen de emoties in de zaal hoog op.

In de hoofdstad dient een bodemprocedure bij de bestuursrechter in de hoop op een antwoord op de vraag of Zwarte Piet racistisch is en of de vergunning geweigerd had moeten worden.

De tegenstanders probeerden vorig jaar te voorkomen dat bij de Amsterdamse intocht op 17 november Zwarte Pieten zouden meelopen, omdat ze de knecht van Sinterklaas een racistisch fenomeen vinden.

De gemeente ontving ruim twintig bezwaarschriften tegen het verlenen van de vergunning voor de intocht, maar de bezwaarcommissie verklaarde die bezwaren ongegrond. Burgemeester Eberhard van der Laan besloot de vergunning voor de intocht dan ook niet te weigeren.

Daarop spanden de tegenstanders een kort geding aan, maar ook de voorzieningenrechter gaf hen geen gelijk. De eisers begonnen daarom een bodemprocedure.

Boe-geroep

De bezwaarmakers zagen zich donderdag gesteund door tientallen sympathisanten die naar de rechtbank in Amsterdam waren gekomen om hun emotionele betoog kracht bij te zetten. Vanaf de publieke tribune liet de achterban geregeld van zich horen.

De bezwaarmakers konden regelmatig rekenen op bijval en applaus vanuit de zaal, terwijl de afvaardiging namens de gemeente luid boe-geroep en hoongelach te verwerken kreeg. Zelfs opmerkingen van de rechters werden ontvangen met geroep. Een aantal maal werd de zaal dringend verzocht zich gedeisd te houden.

Namens Van der Laan herhaalde de gemeentejurist donderdag het standpunt dat de burgemeester een evenementenvergunning alleen kan weigeren als de openbare orde of veiligheid in het geding zijn. "De discussie moet daarom volgens de burgemeester niet worden gevoerd op zijn bureau, maar in de maatschappij. De maatschappij maakt tradities en kan die ook veranderen."

De bezwaarmakers, onder wie documentairemaakster Sunny Bergman, betoogden dat de discussie veel verder gaat dan alleen de jaarlijkse aankomst van de goedheilig man. "Ik sta hier omdat racisme een aantasting van de menselijkheid is."

Achter de schermen

Tijdens de zitting bleek dat Van der Laan achter de schermen gesprekken voert met een aantal bezwaarmakers over de invulling van de komende intocht. Over de insteek en voortgang wilde de gemeentejurist donderdag niet uitweiden.

De rechter liet doorschemeren haar vraagtekens te zetten bij het nut van een uitspraak in de kwestie op dit moment, als het uiterlijk van de pieten mogelijk wordt aangepast. De bezwaarmakers waren het daar duidelijk niet mee eens. ''Ik wil van de rechter horen of Zwarte Piet racistisch is. Tenzij hij voortaan blond haar en blauwe ogen heeft, gaan wij door. Desnoods tot het Europees hof."

De rechtbank doet op donderdag 3 juli uitspraak.

Bekijk quotes over de rechtzaak:

Wat u moet weten over discussie rond Zwarte Piet