Pilotenvakbond VNV vindt het verwerpelijk dat Ryanair zijn piloten "uit elkaar drijft zodat zij zich niet kunnen verenigen om zich hard te maken voor betere arbeidsvoorwaarden".

Door het schrikbewind waaronder de piloten naar eigen zeggen gebukt gaan, twijfelt VNV zelfs of de veiligheidscultuur bij de luchtvaartmaatschappij wel op orde is.

Dat zegt Steven Verhagen, voorzitter van de Vakbond voor Verkeersvliegers (VNV), dit weekend in een gesprek met NU.nl.

"Kwalitatief hoogstaande luchtvaart is gebaat bij een vliegveiligheidscultuur waarbij we onvolkomenheden melden zonder dat daar repercussies op staan."

En dat is volgens Verhagen bij de prijsvechter niet gegarandeerd. "De leiding van Ryanair kiest ervoor mensen onder een schrikbewind te laten vliegen. En dat is per definitie fout. Wij streven naar een goede veiligheidscultuur."

Onvrede

Uit onvrede over de gang van zaken bij Ryanair heeft een aantal piloten die via een payroll-constructie werkten eerder deze maand een eigen onderneming opgericht, zo meldden bronnen aan NU.nl. Zij hopen dat meerdere captains van Ryanair zich aansluiten bij de onderneming zodat zij zich met een sterkere positie hard kunnen maken voor verbeterde primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden.

Op dit moment werkt twee derde van de piloten die voor Ryanair vliegt, met een nul-urencontract via twee uitzendbureaus die volgens een piloot nauwe banden onderhouden met de maatschappij.

"De manier waarop Ryanair iedereen met die kleine pseudobedrijven uit elkaar drijft en in hun macht heeft, vinden wij onacceptabel. Wij vinden dat iedereen in dienst moet zijn van Ryanair met in de basis een vast contract. Dat creëert arbeidsrust en daarmee veiligheid."

Veiligheidscultuur

Het zou de veiligheidscultuur ten goede komen als de piloten in dienst zouden zijn van de luchtvaartmaatschappij, zegt Verhagen. "Men creëert afhankelijkheid in combinatie met grote onzekerheid bij de werknemers waardoor zij volgens verkeerde prikkels kunnen handelen."

Verhagen noemt een grieperige piloot als voorbeeld. "Een zieke piloot met een nul-urencontract of een aflopend contract zou door deze 'verkeerde prikkels’ eerder geneigd zijn wel naar zijn werk te gaan dan een piloot met contract", zo redeneert hij. "Met alle mogelijke gevolgen voor de veiligheid."

Maar de hoge druk waaronder de piloten moeten werken kan ook op een andere manier zijn weerslag hebben op hun functioneren.

"Het kan ook gebeuren dat piloten voorvallen niet melden, ondanks dat het voor de wet verplicht is. Want als je het niet vertelt, weet de werkgever het ook niet. Bij Ryanair meldt men gewoon minder, omdat men onder grote druk staat", weet Verhagen.

Keuze

Daarom vindt de vakbondsvoorzitter dat eigenlijk alle piloten 'gewoon’ in dienst van Ryanair zouden moeten zijn.

Verhagen: "Ryanair als vaste opdrachtgever zorgt voor de beste relatie tussen werkgever en werknemer. Het zou beter zijn als het bedrijf er een ander beleid op na zou houden. Dan zou men loyale vliegers meer kunnen bieden en zou er een degelijk product ontstaan waardoor Ryanair er beter op zou kunnen komen te staan. Maar daar kiezen ze niet voor. Wij zijn niet tegen Ryanair maar wel tegen het gevoerde verwerpelijke beleid."

Oplossing

Mogelijk succes van de organisatie hangt volgens Verhagen samen met het aantal mensen dat zich aansluit bij de organisatie. "Het werkt alleen als het massaal gebeurt. Het moet een degelijke, door veel mensen gedragen, oplossing zijn. Anders heeft het geen zin. Maar wie durft zijn hand op te steken? Mensen willen zich achter de massa scharen maar niet de eerste zijn. De werknemers worden uitgespeeld. Dat doet Ryanair slim maar het is verwerpelijk zoals het gebeurt."

Heeft het pilotenbestaan zijn glans verloren? Lees hoe zij er zelf over denken.