De Nederlandse Spoorwegen (NS) kijken terug op een financieel zwaar jaar. De spoorvervoerder leed vorig jaar een verlies van 43 miljoen euro. 

Dat kwam vooral door forse voorzieningen en afschrijvingen op de uit de dienst gehaalde Fyra-treinen. De NS maakte de jaarcijfers vrijdag bekend.

In 2012 noteerde het spoorbedrijf nog een winst van 263 miljoen door enkele grote eenmalige meevallers. De omzet bleef met 4,6 miljard op hetzelfde niveau als in 2012.

De opbrengsten uit reizigersvervoer namen nog iets toe. Omdat in 2012 en 2013 niet alle met de overheid afgesproken doelstellingen volledig werden gehaald, zegt de NS nog een boete te verwachten van het ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Fyra-treinen

Het debacle met de ondeugdelijk gebleken Fyra-treinen was ingrijpend voor reizigers en NS, stelt het spoorbedrijf. ''2013 was voor NS een jaar van confrontatie. Wij konden de reizigers tussen Nederland en België niet de dienstverlening bieden die we wilden'', aldus president-directeur Timo Huges in een toelichting.

''Aanscherping van de strategie van NS is noodzakelijk'', aldus Huges. ''NS presteert gemiddeld goed, maar als we de reiziger echt centraal stellen is gemiddeld goed niet langer goed genoeg."

Daarom legt NS de komende jaren de focus op Nederland en het verder verbeteren van de operationele prestaties op het Nederlandse spoor. ''Hierbij staat de reiziger op plek 1,2 en 3 en moeten wij het iedere dag een stapje beter doen.''

Verder is eerder al een programma gestart dat diensten als ICT, financiën en inkoop slagvaardiger en efficiënter maakt en tot een besparing van jaarlijks 100 miljoen euro moet leiden.

Ondanks de onzekere externe omstandigheden verwacht de NS voor 2014 weer een positief resultaat.

Bekijk de reactie van president-directeur Huges:

Ontevreden

Ook de tevredenheid over de NS wat betreft het op tijd rijden is vorig jaar gedaald. Was in 2012 nog 49 procent van de reizigers tevreden, vorig jaar nam dat af tot 47 procent. De NS erkent dat de treinen in het vierde kwartaal veel te vol waren. De algemene tevredenheid steeg wel met 1 procent. 

In 2013 reden minder treinen op tijd dan het jaar daarvoor. Het punctualiteitscijfer was vorig jaar 93,6 procent, terwijl een jaar eerder 94,2 procent van de treinen nog op tijd reed. Dat is nog net boven de met de overheid afgesproken norm (93 procent). 

Het bedrijf noemt dit ''in het licht van de ingebruikname van de Hanzelijn, seizoensinvloeden, werkzaamheden aan stations en diverse verstoringen, een in internationaal perspectief goede prestatie''.

In de jaarcijfers staat dat 1,8 miljard keer reisinformatie via digitale reisplanners werd opgevraagd. Er werden vorig jaar zeventien miljard reizigerskilometers afgelegd door dagelijks zo'n 1,2 miljoen reizigers. 

Compensatie

Het spoorbedrijf heeft vorig jaar voor 4,3 miljoen euro uitgekeerd aan compensatie bij vertragingen, zo blijkt uit het jaarverslag. 

In totaal kreeg het spoorbedrijf 458.886 claims wegens vertragingen van reizigers. In 2012 waren dat er nog veel meer (538.856). Toen bedroeg het totale compensatiebedrag 5 miljoen euro.

Reizigers hebben recht op financiële compensatie als de vertraging 30 minuten of langer is. Dit geldt voor binnenlandse reizen ongeacht de oorzaak van de vertraging. De vergoeding bedraagt afhankelijk van de vertragingsduur en de kaartsoort maximaal de ritprijs.

'Vergunningsverlening Fyra was in orde' | Kamer wil onderbouwing van kosten Fyra