Rechters moeten het recht krijgen te controleren of wetten en verdragen wel kunnen volgens de grondwet. 

Dat heeft Frits Bakker, voorzitter van de Raad voor de Rechtspraak, maandagavond gezegd in Nieuwsuur.

Zo kunnen Nederlandse burgers nu niets doen tegen de overdracht van soevereiniteit aan Europa, terwijl Duitsers wel naar een grondwettelijk hof kunnen stappen, aldus Bakker.

De zogeheten constitutionele toetsing is nu nog verboden. In artikel 120 van de grondwet staat dat een rechter niet mag beoordelen of een wet in strijd is met de grondwet. Om toetsing mogelijk te maken, zoals Bakker wil, moet de grondwet dus worden veranderd.

Oud-Kamerlid Femke Halsema diende daar in 2002 al een voorstel voor in. Dat plan werd in 2004 aangenomen door de Tweede Kamer en in 2008 door de Eerste Kamer. Maar om de grondwet te kunnen veranderen, moeten Tweede èn Eerste Kamer er nog een keer over stemmen, en dat is nog niet gebeurd.

Enkelband

Bakker herhaalde in Nieuwsuur ook zijn afkeer van enkele wetsvoorstellen van het kabinet. Zo vindt hij dat rechters, en niet het kabinet, moeten bepalen of veroordeelden mogen vrijkomen met een enkelband.

Een ander plan dat Bakker van tafel wil hebben, is het voorstel om het Nederlanderschap af te pakken als mensen met een dubbele nationaliteit worden veroordeeld voor terrorisme.

''Een heleboel mensen heeft geen dubbele nationaliteit. Zij krijgen deze bijkomende straf niet. Een andere bevolkingsgroep, die soms geen afstand kan doen van een dubbele nationaliteit, krijgt dan als enige die bijkomende straf wel'', aldus Bakker. Hij vindt dat het ingaat ''tegen het basisprincipe van de grondwet, namelijk iedere Nederlander is voor de wet gelijk''.