Jeugdzorginstellingen zouden verplicht moeten worden een ‘veiligheidsscan’ te maken van de leef- en thuissituatie van kinderen voordat ze op 18-jarige leeftijd de jeugdzorg verlaten.

Daarvoor pleit Kinderombudsman Marc Dullaert zondagavond in KRO Brandpunt. Het gaat dan in het bijzonder om verstandelijk beperkte jong volwassenen. 

Zo'n scan had de moord op een verstandelijk gehandicapt meisje, vorig jaar juli in Groningen, kunnen voorkomen, aldus Dullaert.

In zorgplannen zou al jarenlang zijn gewaarschuwd voor de gevaarlijke thuissituatie waarin het meisje terecht zou komen.

Uiteindelijk kwam het meisje vorig jaar juli op 20-jarige leeftijd om het leven. Haar stiefvader is de hoofdverdachte, haar moeder wordt verdacht van medeplichtigheid. De man was eerder al veroordeeld voor het mishandelen en verkrachten van minderjarigen.

Risico

Uit rapporten waar de actualiteitenrubriek de hand op heeft weten te leggen, blijkt dat er ernstige zorgen waren over de thuissituatie van het Groningse slachtoffer. "We zien een hoog risico voor misbruik", zo stond vermeld in één van de rapporten.

Het meisje zou niet weerbaar zijn. Van die bedreigende situatie zouden tal van instanties op de hoogte zijn geweest, aldus KRO Brandpunt.

Dullaert denkt dat verplicht onderzoek kan voorkomen dat het op die manier misgaat met jongeren, vooral die met een verstandelijke beperking. "Als dat hier zou zijn gebeurd, met een labiele moeder en een zedendelinquent als stiefvader, dan hadden alle alarmen op rood gestaan en was dit nooit gebeurd."

Ingrijpen

Op dit moment is het wettelijk niet mogelijk om in te grijpen in dergelijke situaties. Vanaf hun achttiende mogen jongeren met een licht verstandelijke beperking zelf bepalen of ze hulp willen of niet, ook als ze tot dan toe gedwongen hulp kregen. Dullaert spreekt van een 'lacune in de wet'.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg doet inmiddels onderzoek naar de zaak, meldde het AD vorige maand. De inspectie wil weten hoe de hulpverlening is verlopen. Behalve de betrokken instanties zouden ook de huisarts, de wijkagent en bekenden van het gezin worden gehoord.

Bureau Jeugdzorg liet eerder aan de krant weten alles te hebben gedaan om het slachtoffer te beschermen.