Opnieuw is de koninklijke kersttoespraak uitgelekt. Dit keer betreft het niet de video, maar het script van de kersttoespraak. De koning roept in de toespraak op tot saamhorigheid en begrip voor elkaar.

Dat blijkt uit het script van de ondertiteling dat op de website van de Publieke Omroep te vinden bleek te zijn. 

Willem-Alexander staat stil bij het belang van familie om troost bij elkaar te vinden bij verdriet en tegenslag. Daarbij benadrukt hij het verliezen van dierbaren. Kerst is volgens hem "een moment voor bezinning op ons bestaan."

De koning staat ook stil bij de problemen van de economie en de vele mensen die kerst niet thuis kunnen vieren. Ook spreekt hij over mensen die oplossingen zoeken voor maatschappelijke problemen.

Daarbij noemt de koning expliciet buurtbewoners die verantwoordelijkheid nemen voor het verbeteren van hun leefomgeving, mantelzorgers, vrijwilligers, gastouders, buddies en innovatieve ondernemers. 

Bijzonder is dat Willem-Alexander een dankwoord uitspreekt aan prinses Margriet en Pieter van Vollenhoven voor het bijstaan van prinses Beatrix tijdens haar 33 jaar durende regeerperiode.

Uitgelekt

Het lek werd ontdekt door Anne Jan Roeleveld, die ook vorig jaar het lek ontdekte. "Opnieuw is de kersttoespraak voor 13.00 uur op een niet-beveiligde link te lezen. Erg pijnlijk voor de koning", zegt hij tegenover NU.nl. "Dit geeft aan dat er niet veel van geleerd is."

Na het uitlekken van de vorige kersttoespraak werd er onderzoek gedaan naar de oorzaak daarvan. De conclusies van dat onderzoek waren dat de procedures moesten worden aangepast.

Roeleveld probeert met zijn actie een statement te maken. "Nu is het de kersttoespraak, maar de volgende keer is het misschien wel een ander belangrijk document."

Na de ontdekking van Roeleveld blijkt ook de ondertiteling van andere kersttoespraken op de site van de publieke omroep te vinden.

'Gehackt'

De NOS zegt in een verklaring dat de omroep het voorval betreurt. Aanvankelijk reageerde de omroep met: "NOS betreurt buitengewoon dat de tekst van de kersttoespraak is uitgelekt. De tekst is in de loop van de ochtend naar de Nederlandse Publieke Omroep gestuurd om te kunnen zorgen voor een ondertiteling voor pagina 888, doven en slechthorenden."

"Zoals het er nu naar uitziet is de tekst uit dat systeem gehackt. Nogmaals: we betreuren dit heel erg en zullen dit verder uitzoeken hoe dit heeft kunnen gebeuren."

Vindwijze

Uit de verklaring die Roeleveld geeft over hoe hij dit jaar de kersttoespraak vond, blijkt dat van hacken echter geen sprake is. De pagina waarop de kersttoespraak te zien was, stond namelijk al twee weken online. 

Het eenvoudig wisselen van het kenmerk van de pagina (http://www.npo.nl/kersttoespraak-koning-willem-alexander/25-12-2013/13act1225Kerst2) bleek voldoende om de tekst van de kersttoespraak te vinden. (http://e.omroep.nl/tt888/13act1225Kerst2)

"Bij iedere uitzending die op npo.nl te zien is wordt een tekstversie gelinkt die bedoeld is voor doven en slechthorenden. In deze link staat een kenmerk dat verwijst naar de desbetreffende uitzending", aldus Roeleveld.

Op twitter gaf directeur Jan de Jonge van de NOS toe dat de site niet was gehackt.

'Onvoorstelbaar stom'

De Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vindt het "onvoorstelbaar stom" dat de toespraak voortijdig te vinden was. De NOS had volgens de RVD tegen de afspraken in de tekst toch klaargezet op een server.

"Dit had nooit mogen gebeuren, zeker niet na het uitlekken van de video van de koningin vorig jaar", aldus directeur-generaal Henk Brons van de RVD.

Volgens Brons was met de NOS afgesproken dat niets zou worden klaargezet op een server. "De vertrouwelijkheid moest 100 procent zijn."  De RVD zegt "uiteraard" met de NOS om de tafel gaan om het voorval te bespreken.