De actievoerders van Greenpeace die meededen aan de actie tegen een Russisch boorplatform in het Noordpoolgebied, wisten dat ze het risico zouden lopen opgepakt te worden.

Dat schrijft voormalig Greenpeace-kapitein Albert Kuiken dinsdag in een ingezonden stuk in de Volkskrant. Hij zat twintig jaar geleden als kapitein van de Solo in een vergelijkbare situatie.

Greenpeace voerde in oktober 1993 actie tegen een boorplatform van Shell, de Ross Rigg in de Barentszzee. De actie bestond uit het ophangen van een spandoek aan het platform. Hiervoor schonden enkele rubberboten de veiligheidszone van vijfhonderd meter rond het platform.

De Noorse kustwacht enterde hierop het Greenpeaceschip Solo en nam het commando over, hoewel het schip altijd buiten de veiligheidszone was gebleven.

Het schip werd naar de havenstad Tromsø gesleept en aan de ketting gelegd. Een paar maanden later werd Kuiken veroordeeld tot het betalen van een boete of veertig dagen celstraf. Een campagneleider kreeg dezelfde straf. Een assistent kreeg een lagere straf en de rest van de bemanning werd niet vervolgd.

Geldboete

Greenpeace laat weten dat twee rubberboten met vier opvarenden in september inderdaad de veiligheidszone van het Russische platform binnen zijn gegaan. ''De maximale juridische consequentie hiervan is een geldboete en die accepteren wij'', aldus campagneleider Jorien de Lege.

De Arctic Sunrise en de andere 26 opvarenden zijn niet in de veiligheidszone geweest, zegt ze. ''Aanklachten van piraterij of hooliganisme blijven buiten alle proporties.''

Arctic Sunrise

In Rusland zitten momenteel dertig opvarenden van het Greenpeaceschip Arctic Sunrise vast, onder wie twee Nederlanders.

Met rubberboten was actie gevoerd tegen een boorplatform op de Petsjorazee, waarna de Russische kustwacht de Arctic Sunrise enterde en op sleeptouw nam.

Dat de opvarenden worden aangeklaagd voor piraterij, gaat volgens de kapitein te ver. Maar het is volgens hem te gemakkelijk om te zeggen dat de activisten geen regels hebben overtreden en nooit hadden mogen worden opgepakt.

Veiligheidszone

De oud-kapitein wijst erop dat een boorplatform zelf niks kan doen om een aanvaring te voorkomen en dat een veiligheidszone niet voor niks bestaat. "In een land als het Verenigd Koninkrijk kan het ongeoorloofd binnengaan van de zone een gevangenisstraf van maximaal twee jaar opleveren."

Bij de actie op de Barentszzee zijn volgens Kuiken kosten noch moeite gespaard om alles zo veilig mogelijk te laten verlopen. Tijdens de rechtszitting bleek volgens hem dat de rechter daar veel waarde aan hechtte. Maar de rechter maakte volgens hem ook duidelijk dat het recht op vrijheid van meningsuiting op geen enkele wijze het overtreden van de veiligheidseisen kon rechtvaardigen.

Overzicht zaak Greenpeace-schip in Rusland