''Het is spijtig dat het zo gelopen is. Als het tuchtcollege vindt dat ik verwijtbaar heb gehandeld, dan spijt me dat.'' Dat zei ex-neuroloog Ernst Jansen Steur vrijdag tijdens de behandeling van een tuchtzaak tegen hem.

Op de vraag van de tuchtrechter of hem dan, naar zijn mening, wat te verwijten valt, antwoordde Jansen Steur: ''Nee''.

Naar eigen zeggen is het contact tussen Jansen en zijn patiënten altijd goed geweest. ''Ik was er altijd als het nodig was voor jullie'', zei hij. ''Voor zover er mij iets te verwijten valt, zijn excuses op zijn plaats.''

De zaak is namens vijf voormalig patiënten tegen hem ingediend. Vier van de vijf klagers zijn aanwezig in de rechtbank in Zwolle. De vijfde is niet gekomen, omdat ze het psychisch niet aan kon. Dat zei letselschade-expert Yme Drost, die de patiënten bijstaat.

De neuroloog wordt verdacht van onder meer het opzettelijk in een hulpeloze toestand brengen en laten van een patiënt die later overleed en acht patiënten die daardoor zwaar lichamelijk en/of psychisch letsel hebben opgelopen.

MS

Jansen Steur vindt zijn handelen bij het vaststellen van multiple sclerose bij een van zijn patiënten niet ongewoon. Dat een ruggenprik bij de vrouw misging vindt hij 'afschuwelijk', maar hij zou ook nu die prik weer geven. 

De vrouw, die na de zogeheten lumbaalpunctie last kreeg van haar been en nu in een rolstoel zit, vertelde dat ze zich tot Jansens patiënt gebombardeerd voelde toen ze een keer haar vader vergezelde, die al langer bij de neuroloog in behandeling was. Ze had op dat moment last van een migraineaanval.

"Ik ben op haar klachten ingesprongen. Ik heb in alle goedheid willen optreden", aldus Jansen Steur, die de vrouw op haar dossier als 'dochter van' aanduidde. 

Na een mri-scan die kort daarna werd afgenomen vertelde Jansen de vrouw dat ze waarschijnlijk MS had, waarvoor ze ook medicijnen kreeg. Jansen Steur bleef bij die diagnose, ook toen collega's daar later vraagtekens bij plaatsten. Pas jaren nadat de neuroloog in 2003 de laan uit vloog bij het Medisch Spectrum Twente werd vastgesteld dat de vrouw niet aan de ziekte lijdt. 

Marihuana

Jansen Steur had een zakje marihuana in zijn bureaula liggen, om te laten zien aan patiënten, zei hij naar aanleiding van een verklaring van een gedupeerde patiënt.

Zelf heeft hij de patiënt in kwestie nooit marihuana gegeven, zegt de ex-neuroloog. Wel had hij een adresje in Almelo waar het spul gehaald kon worden. ''Dat adres heb ik aan deze patiënt doorgegeven'', zei Jansen vrijdag. ''Beter dan morfine gebruiken'', voegde hij daaraan toe. ''Ik zie daar niets vreemds in.''

Jansen had onterecht de ziekte van Pick, een vorm van dementie, gediagnosticeerd bij deze patiënt. De marihuana zou zijn klachten verlichten.

''Wees maar lief tegen hem. Hij heeft nog maar drie tot vijf jaar'', had hij verteld tegen zijn vrouw en dochter. De patiënt in kwestie had al geïnformeerd naar de mogelijkheden van euthanasie naar aanleiding van de diagnose. ''Mijn haren gaan rechtovereind staan als ik dokter Jansen hoor liegen'', zei de klager in de rechtbank van Zwolle. ''Ik heb nog steeds nachtmerries over u.''

Verjaard

De advocaat van Jansen Steur, Frank van Gaal, noemde de klachten van de klaagster niet ontvankelijk, omdat ze volgens hem verjaard zijn. Hij draagt ook aan dat Jansen veel aanvullend onderzoek heeft gedaan, nadat uit tests bleek dat de vrouw waarschijnlijk MS had.

''In een beginstadium is het lastiger om een diagnose te stellen dan op een later moment'', aldus Van Gaal. Maar het is wel belangrijk dat meteen wordt begonnen met behandelen, om erger te voorkomen, voerde hij op.

Dat de vrouw 3,5 jaar heeft gewacht om een klacht in te dienen, noemde de advocaat ''vreemd''.

Leed

Drost verklaart dat de patiënten van Jansen Steur 'onnoemelijk veel leed' is aangedaan. ''Sommige ex-patiënten hebben hun huis verkocht, laten verbouwen of zelfmoord overwogen. Ze zijn bang om naar de dokter te gaan'', zei Drost. ''Jansen heeft geen besef van wat hij fout heeft gedaan.''

Drost zegt dat hij hoopt dat Jansen Steur zijn fouten nu toegeeft. ''Alleen dan laat hij zien dat hij echt begaan is met het lot van zijn slachtoffers. Dat is het enige dat hij nu nog kan betekenen voor zijn patiënten. De slachtoffers willen dat er eindelijk een punt wordt gezet achter deze slepende affaire.''

Verhaal

Van Gaal reageerde door te stellen dat zijn cliënt er slecht tot zeer slecht vanaf komt, nog voor de straf- en tuchtzaak begonnen is. ''Hij heeft geen gelegenheid gehad om zijn verhaal te doen.''

Volgens Van Gaal wil zijn cliënt bewust niet gefilmd worden, omdat hij de zaak niet in de media wil voeren. ''Filmen heeft geen toegevoegde waarde'', stelde de advocaat.

Hij zegt zich te verbazen over het late moment van klagen door de patiënten. ''Waarom pas dit jaar, vlak voor de verjaring? Het is al tien jaar geleden.''

Non-actief

Jansen Steur werd in 2003 na een reeks incidenten op non-actief gezet. In 2004 werd hij gedwongen te vertrekken. 

De neuroloog gebruikte geld van een stichting voor neurologisch onderzoek ''om er ruim van te leven'', verklaarde hij tegenover NRC. Waarom hij dat deed, weet hij naar eigen zeggen niet. ''Dat is jatten. Om niks. Ik had het helemaal niet nodig. Het is wezensvreemd, afwijkend gedrag.''

Jansen Steur wil naar eigen zeggen nu zijn gezicht laten zien, "verantwoording afleggen en zelf antwoord geven op vragen die er zijn.'' Dit weekend liet advocaat Frank van Gaal al weten dat zijn cliënt volledige openheid van zaken zal geven.

Depressief

De neuroloog zegt dat hij momenteel depressief is en bang voor gevangenisstraf. Er hangt hem maximaal twaalf jaar boven het hoofd, als alle feiten bewezen worden.

Waarom hij in Duitsland aan het werk ging, terwijl dat in Nederland niet meer mocht, kan Jansen Steur naar eigen zeggen verantwoorden: ''Ik heb het nooit als een beletsel gezien om zonder BIG-registratie in Duitsland te werken.''

Strafzaak

Of Jansen ook juridisch strafbaar is, moet vanaf maandag blijken in de strafzaak die in Almelo dient. Het gaat daar om negen zaken uit een totaal van ongeveer veertig patiënten die naar justitie stapte. 

Beweeg de cursor over de lijn om de aantallen te zien. De gegevens zijn afkomstig van de jaarverslagen Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg. Bekijk hier een grote versie. - (c)NU.nl/Jerry Vermanen

Datablog: Artsen vaker door tuchtraad geschorst

Chronologie: Van Claus-deskundige tot kwakzalver