Tot zeker 2026 mag vervoersbedrijf RET het openbaar vervoer in de regio Rotterdam blijven uitvoeren. De subsidie gaat fors omlaag, terwijl er meer en beter openbaar vervoer moet worden geboden.

Dat hebben de stadsregio Rotterdam, de gemeente Rotterdam en RET afgesproken in een hoofdlijnenakkoord. Met de stap wordt gestopt met het aanbesteden van het openbaar vervoer in de regio en wordt gekozen voor 'inbesteding'. De RET gaat de bus-, tram-, metrodiensten en het vervoer over water uitvoeren.

Al het vervoer blijft in handen van de RET en wordt niet meer aanbesteed, waardoor er volgens RET-topman Pedro Peters een betere regie mogelijk is, omdat "al het vervoer goed op elkaar kan aansluiten". Ook zal flink worden geïnvesteerd in verbeteringen aan de rails en nieuwe trams en metro's.

Zo krijgen alle trams en metro's betere stoelen, nieuwe airconditioning en uiterlijk 2014 draadloos internet aan boord. De stadsregio gaat meer investeren in vernieuwing van het spoor voor tram en metro. Een nieuw beveiligingssysteem moet ook het aantal verstoringen terugdringen en het reizen veiliger maken.

Verder worden metrostations opgeknapt en komen er - net als op treinstations - winkels voor de reizigers. Daarbij wordt samengewerkt met de Nederlandse Spoorwegen (NS), waardoor een aantal merken ook op RET-stations te vinden zullen zijn. Door de winst verwacht de RET minder subsidie nodig te hebben.

Minder kosten

Tussen de partijen is afgesproken dat volgend jaar al 13,9 miljoen euro minder subsidie nodig is dan de 146 miljoen die er in 2013 nog bij moet. De besparing moet in 2017 oplopen tot 26,9 miljoen euro. Om dat voor elkaar te krijgen moet het betere openbaar vervoer jaarlijks 4 procent meer reizigers trekken. Ook moeten de opbrengsten uit de winkels op metrostations en het terugdringen van zwartrijden zorgen voor extra inkomsten.

Daarnaast verwacht de RET winst te halen uit de Hoekse Lijn (van Rotterdam naar Hoek van Holland) als deze van trein is omgebouwd naar metro. Volgens berekeningen van de stadsregio zullen 40 procent meer mensen van de nieuwe metroverbinding gebruik gaan maken.

De gemeente Rotterdam vraagt als eigenaar van de RET 5 miljoen euro in plaats van 10 miljoen euro per jaar aan rendement, waardoor de regio uiteindelijk minder geld aan subsidie kwijt zal zijn.

De besparing is ook nodig, omdat het kabinet ook snijdt op de bijdrage aan het openbaar vervoer. Volgens Peters valt ook met efficiëntie nog te besparen. Zo worden trams en metro's beter ingezet, waardoor minder materieel nodig is. "We zitten echt op de grens van efficiënt rijden", zegt hij dan ook. "We hebben nog een stuk of tien oude trams voor noodgevallen, meer niet. Dat noemen we de mottenballenvloot."

Prijsverhoging

Toch betekent het akkoord niet dat alles goedkoper wordt. Peters zegt dat er jaarlijks 2 miljoen euro extra nodig is om de stabiliteit van Randstadrail te vergroten. Alle berekeningen zijn gemaakt op gelijkblijvende prijzen, maar jaarlijks zal toch een inflatiecorrectie worden doorberekend. "Ik kan nu niet uitsluiten dat er prijsverhogingen gaan komen", zegt Jeanette Baljeu, verantwoordelijk bestuurder voor de Stadsregio Rotterdam.

Wel benadrukken Baljeu en Peters dat het akkoord moet voorkomen dat er problemen op het spoor komen, zoals die bij NS en Prorail zijn ontstaan. In 2012 pleitte Peters daarom tegenover NU.nl te stoppen met het aanbesteden en metro, tram en bus als een geheel te zien.

Dat het mogelijk is onder de aanbestedingswetgeving uit te komen, komt door de Wet Aanbestedingsvrijheid OV grote steden die het mogelijk maakt om in de regio's Amsterdam, Den Haag en Rotterdam af te zien van het aanbesteden van het openbaar vervoer.

Peters verwacht zelf wel het vervoer over water te gaan aanbesteden. Ook wil hij na het aflopen van de aanbesteding van het busvervoer in 2019 andere busbedrijven de kans gunnen om onder RET-vlag op lijnen te gaan rijden.