De Afghaanse Aryan R., verdacht van de 'Zeister brandmoord', wil graag behandeld worden voor de stoornis waar zij volgens enkele deskundigen aan lijdt.

Dat stelt haar advocaat, Willem Jan Ausma, in een gesprek met NU.nl.

De Afghaanse R. is veroordeeld voor het in brand steken en vermoorden van de 23-jarige Narges Archikzei, eveneens van Afghaanse afkomst. Het slachtoffer werd kort voor haar huwelijk uit haar flatwoning gelokt en overgoten met een brandbare stof. Ze werd in brand gestoken en stierf aan haar verwondingen.

R. meldde zichzelf later bij de politie, maar claimt tot op de dag van vandaag dat ze zich niets herinnert van haar gruwelijke daad. Het is tot dusver onduidelijk waarom ze zich dan toch bij de politie heeft gemeld. 

Ze werd eerder tot 18 jaar cel veroordeeld, en door de rechtbank volledig toerekeningsvatbaar geacht. Maar het OM eist nu 12 jaar en tbs, omdat enkele deskundigen een zogeheten dissociatieve identiteitsstoornis hebben vastgesteld.

Stoornis

Die stoornis zou verklaren waarom R. zich niets meer herinnert van haar daad, maar mogelijk ook waarom ze tot de daad overging. ''Jouw persoon neemt eigenlijk een andere identiteit aan, die dingen doet die jij als persoon zelf nooit zou doen'', stelt Ausma op basis van de verklaringen van enkele deskundigen.

Volgens Ausma ziet R. in dat zij behandeld moet worden. ''Dat is uitzonderlijk. De meeste verdachten willen geen tbs. En zij heeft juist heel bewust gezegd: 'Ik wil dat wel. Want ik wil straks niet buiten staan met niets en onbehandeld, met ook de angst dat mijn ziekte gewoon door kan blijven gaan. Ik wil gewoon behandeld worden.' En ik hoop dat ze die gelegenheid ook krijgt.''

Als het aan Ausma ligt, gaat het hof mee met de eis van de advocaat-generaal en start de behandeling  - volgens deskundigen een traject van zeker 9 à 10 jaar - snel. Mocht R. toch toerekeningsvatbaar worden geacht en een lange celstraf opgelegd krijgen, ''dan houdt het eigenlijk op''. Ausma stelt dat cassatie theoretisch mogelijk is, maar dat de Hoge Raad zelden over straftoemeting gaat.

Bekijk het interview over de Zeister brandmoord:

Opgelucht

R. was volgens Ausma opgelucht toen deskundigen, waaronder een onafhankelijke psychiater en een psycholoog, een stoornis bij haar vaststelden. "Gelukkig, ik ben het niet zelf geweest, maar een andere identiteit die dat verschrikkelijke feit heeft gepleegd", dacht ze volgens Ausma. "Het blijft net zo erg, en ze vindt het ook heel erg dat het is gebeurd."

R. is volgens Ausma een "heel fragiel, zacht en aardig meisje. Iemand die heel veel heeft meegemaakt". Een slechte band met de moeder, met wie R. naar verluidt jarenlang niet sprak, en het feit dat ze zag hoe haar zus in Afghanistan omkwam bij een bombardement, hebben volgens Ausma "een verknipt iemand" achtergelaten.

Het gerechtshof velt woensdag een vonnis over de zaak. Wilt u een melding krijgen zodra de uitspraak is gedaan? Tik dan in de NU.nl-app op de tag 'Uitspraak Brandmoord' en kies 'filter+notificatie'.