De wolf die 4 juli in Luttelgeest werd aangetroffen is hoogstwaarschijnlijk afkomstig uit Oost-Europa en zelfstandig naar Nederland gekomen.

Dat melden onder meer Naturalis en Alterra Wageningen na uitvoerig onderzoek.

Volgens de onderzoekers vertoonde het dier geen sporen van transport naar Nederland. Eerder werd verondersteld dat de wolf mogelijk elders was doodgereden en voor de grap in Nederland is neergelegd.

"Er zijn geen sporen van slijtage aan de vacht, voetzolen en de nagels aangetroffen die wijzen op gevangenschap", melden de onderzoekers. 

"Ook zijn in het Kuinderbos en in de Noordoostpolder keutels gevonden die mogelijk van een wolf zijn. Via dna-onderzoek kon echter niet worden vastgesteld dat ze van de in Luttelgeest gevonden vrouwelijke wolf zijn."

Door de onderzoekers werden in de keutels sporen aangetroffen van een edelhert (haren) en een vos (bot en haar). Eerder was al bekend dat er resten van een jonge bever in de maag van de wolf zaten. "Dit zijn allen prooidieren die binnen een straal van 50 kilometer van de wolf en keutels voorkomen."

Aanrijding

Voor de onderzoekers staat vrijwel vast dat de wolf is omgekomen door een aanrijding met een auto. "En waarschijnlijk kort voor het dier is gevonden. De wolf is overleden aan de gevolgen van een ernstig trauma aan de kop door een klap met hoge impact."

In de twee weken voorafgaand aan de vondst werd door mensen in de omgeving een hondachtig dier gezien. "Dat is alleen geen wetenschappelijk bewijs", zei onderzoekster Astrid Kromhout van Naturalis. "Gelukkig konden we uit de uitwerpselen meer afleiden."

Raszuiver

Na DNA-onderzoek concluderen de onderzoekers dat het om een raszuivere wolf gaat. Het dier is waarschijnlijk afkomstig uit de streek van de Russische grens, tussen de Baltische staten en Griekenland.

Een isotopen-onderzoek moet nog bewijzen of de wolf op eigen kracht vanuit het geboortegebied naar Nederland is gelopen. De uitkomst van dit onderzoek wordt eind augustus verwacht. 

"Wij als ecologen zouden het niet vreemd vinden als het dier hier zelf heen is gekomen, omdat we weten dat wolven enorme afstanden afleggen", aldus de onderzoekers. "We kunnen het alleen nog niet hard maken."

West-Europa

WolvenInNederland, gesteund door Natuurmomumenten, wil Nederland voorbereiden op de komst van de wolf. "Mensen denken vaak dat wolven alleen in bosgebieden leven, maar dat is echt niet zo", zegt Leo Linnartz van WolvenInNederland.

"Er komen bijna overal reeën in Nederland voor en wolven kunnen dat heel goed waarderen. In heel Europa is sprake van leegloop van het platteland. Bovendien is de wolf nu beschermd, waardoor de wolf steeds meer kans maakt in West-Europa."

Jonge wolven blijven één a twee jaar bij de moeder en gaan daarna zwerven. Dan kunnen ze 1000 tot 1500 kilometer afleggen. "Het was een kwestie van tijd dat er een keer een exemplaar in Nederland gevonden zou worden", stelt Linnartz.

Geen zorgen

Volgens Linnartz hoeven veehouders zich niet direct zorgen te maken over aanvallen van wolven op hun vee.

"Er zijn voldoende maatregelen te nemen om er voor te zorgen dat wolven van vee afblijven. Die worden in Duitsland al met succes toegepast."

Afschieten

Het afschieten van wolven is verboden. Wolven zijn een streng beschermde diersoort. Dat zei de Wageningse onderzoeker Geert Groot Bruinderink woensdag. "Het is aan de wolf waar hij wil gaan zitten. Wie zegt dat we de wolf aan de grens moeten afschieten is direct zwaar in overtreding." 

De woorden van Groot Bruinderink verwijzen naar uitspraken van Johan Houwers. Het later in verband met een integriteitskwestie afgetreden VVD-Kamerlid pleitte begin vorige maand voor het afschieten van wolven. Dat was net na de vondst van de wolf in Luttelgeest. 

Nederland is verplicht mee te werken aan de 'gunstige staat van instandhouding' van de wolf. De terugkeer van de wolf dwingt tot nadenken over hoe in Nederland wordt omgegaan met wolven, zo benadrukte de onderzoeker van Alterra woensdag op een persconferentie in Naarden. 

Schuwheid

Een wolf die in de buurt komt van mensen heeft zijn natuurlijke schuwheid blijkbaar afgelegd. Dat gebeurt als het beest bijvoorbeeld lijdt aan hondsdolheid of als het gewend is om voer te krijgen van mensen. Dat kan wel degelijk gevaarlijk zijn, zegt Groot Bruinderink. 

Wanneer de veiligheid van de mens in het geding is, kunnen beleidsmakers ervoor kiezen dat dan toch mag worden ingegrepen. Als een wolf rondwaart in bewoond gebied zou je het zo kunnen regelen dat de burgemeester daar snel een beslissing over neemt, zegt Groot Bruinderink. 

De onderzoeker werkt bij Alterra in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en de provincies aan een wolvenplan. Het wolvenplan, dat 1 november af moet zijn, zal onder meer ingaan op de gevolgen voor boeren die hun veestapel bedreigd zien.