Er komt geen nieuw onderzoek naar de gebreken aan de Fyra-V250-treinen. Dat heeft de rechter in Utrecht woensdag beslist.

Fyrabouwer AnsaldoBreda had een kort geding aangespannen tegen de Nederlandse Spoorwegen (NS) en de Belgische spoorwegmaatschappij NMBS, nadat zij begin juni met de Fyra waren gestopt.

Het Italiaanse bedrijf wilde niet alleen dat onafhankelijke deskundigen de deugdelijkheid van de omstreden hogesnelheidstreinen gaan onderzoeken, maar eiste ook inzage in drie technische rapporten.

Op basis van die rapporten besloot de NS kort na de NMBS om de Fyra van het spoor te halen. Ook dit verzoek is door de rechter afgewezen.

De advocaten van de treinproducent Hans de Savornin Lohman en Stein van Thiel reageren teleurgesteld op het vonnis. Afhankelijk van de motivering van de uitspraak, die uiterlijk maandag wordt gegeven, zal AnsaldoBreda hoger beroep overwegen.

Vasthouden koers

NS laat in een reactie op het vonnis weten dat de afwikkeling met AnsaldoBreda wordt voortgezet. ''Wij houden vast aan onze eerder ingezette koers, waarbij aan interne en externe experts opdracht is gegeven om de juridische en financiële afwikkeling met AnsaldoBreda voort te zetten." De NS wil daar inhoudelijk verder geen mededelingen over doen.

Ook de eis van AnsaldoBreda dat de NS en NMBS in afwachting van het onderzoek niet met derden in gesprek mochten gaan, werd afgewezen. In het kort geding liet AnsaldoBreda vrijdag weten dat zij de NS en NMBS zelf schuldig achten aan de falende hogesnelheidslijn tussen Brussel en Amsterdam.

'Te weinig onderhoud'

Zo zou de NS te weinig onderhoud hebben uitgevoerd om in de winter ijs van wagons te verwijderen. Toen half januari eerst een deur uit de voegen schoot bij station Brussel-Centraal en kort daarna een afdekrooster van een van de treinen afbrak, trok Belgische spoorwegwaakhond de vergunning om over het Belgische spoor te rijden in.

AnsaldoBreda wil uiteindelijk bereiken dat de NS (16) en NMBS (3) alsnog alle 19 bestelde treinen kopen. Tot nu toe gaf de NS 120 miljoen euro uit aan 9 Fyra’s. Nog eens 80 miljoen voor de overige treinen is vastgelegd in een bankgarantie. Die garantie werd volgens de NS verstrekt door de financiële tak in Ierland, de NS FSC.

ING

De rechter heeft ook bepaald dat de ING Bank 37 miljoen euro aan bankgaranties moet uitkeren aan NMBS. ING had zich garant gesteld voor 12 voorschotten die de NMBS had betaald aan het Italiaanse AnsaldoBreda voor de koop en levering van de omstreden Fyra-treinen. Eind mei annuleerden de Belgen de bestelling omdat de treinen te veel mankementen zouden vertonen.

ING stelde dat het de garanties aan de Belgen niet heeft kunnen uitkeren, omdat een Italiaanse rechter op verzoek van AnsaldoBreda die uitbetaling voorlopig had verboden.

Een woordvoerster van de bank zei eerder dat meer dan 10 banken garant stonden voor het miljoenenbedrag. ING zou daarin met 23 procent het grootste deel voor haar rekening hebben genomen. De banken moeten ook een maand rente over de 37 miljoen uitkeren.

Conflict

Bij het betalen van de bankgaranties doet het onderliggende conflict tussen AnsaldoBreda en NMBS niet ter zake. ''De voorwaarden in de bankgaranties moeten strikt worden toegepast. Hierop kan een uitzondering worden gemaakt als de NMBS kennelijk bedriegelijk of kennelijk willekeurig om uitbetaling had verzocht, maar dat is volgens de rechter niet gebleken'', schrijft de rechtbank in een toelichting.

Een woordvoerder van de NMBS spreekt van een eerste belangrijke stap. Het geld wordt gebruikt voor alternatief materiaal om een alternatief voor de Fyra-verbinding te realiseren.