Vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) heeft maandag namens de Nederlandse regering 'spijt en diep berouw' betuigd over de slavernij.

Dit deed hij tijdens de jubileumherdenking bij het slavernijmonument in het Amsterdamse Oosterpark van de afschaffing van de slavernij in de Nederlandse koloniën, precies 150 jaar geleden.

"De afschaffing was een overwinning voor mensen die tot slaaf waren gemaakt en voor de prille parlementaire democratie", zei Asscher in een toespraak. Hij bood geen excuses aan voor het slavernijverleden.

Bij de herdenking waren ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig.

'Mensonterend'

Asscher haalde de ''mensonterende praktijk van de slavernij'' aan en vroeg zich hardop af waarom Nederland daar niet veel eerder een eind aan heeft gemaakt.

''Ik sta hier namens de Nederlandse regering en kijk terug op deze schandvlek in onze geschiedenis. Ik kijk terug en betuig diepe spijt en berouw over hoe Nederland is omgegaan met de menselijke waardigheid'', zei Asscher, die hiervoor applaus kreeg.

Bekijk een deel van de toespraak van Asscher:

Geen excuses

Asscher ging daarmee wel verder dan premier Mark Rutte die vorig jaar stelde dat slavernij heeft 'ontmenselijkt', maar niet met zoveel woorden spijt betuigde. De onder meer door de Surinaamse organisatie Collectief Broki gevraagde excuses bood ook Asscher echter niet aan.

Dat is voor opeenvolgende kabinetten altijd een stap te ver geweest. Al in 2001 betuigde het toenmalige kabinet diepe spijt, maar daar is het altijd bij gebleven. Collectief Broki kondigde vorige maand aan excuses via internationale organisaties te willen afdwingen.

Van der Laan

Naast Asscher betuigde ook de Amsterdamse burgemeester Eberhard van der Laan spijt in zijn toespraak. ''De geschiedenis vervult ons met schaamte'', zei hij.

''We kunnen en willen dit niet ontkennen en zullen de geschiedenis onder ogen moeten zien.'' Hij riep verder op het nooit meer over de Gouden Eeuw te hebben zonder te spreken over de slavernij.

150 jaar

Het is maandag precies 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft in de Nederlandse koloniën. Op 1 juli 1863 werden 47 duizend slaven vrijgemaakt in Suriname en op de Antillen.

Zij werkten vooral op plantages waar suiker, koffie, cacao en katoen werden geproduceerd voor de wereldmarkt. Met 21 kanonschoten werd hun vrijheid aangekondigd.

Bekijk de lezersfoto's van de herdenking op NUfoto

Herdenking 150 jaar afschaffing slavernij

Vicepremier Lodewijk Asscher (PvdA) heeft maandag namens de Nederlandse regering 'spijt en diep berouw' betuigd over de slavernij. © ANP
''Ik sta hier namens de Nederlandse regering en kijk terug op deze schandvlek in onze geschiedenis. Ik kijk terug en betuig diepe spijt en berouw over hoe Nederland is omgegaan met de menselijke waardigheid'', zei Asscher, die hiervoor applaus kreeg. © ANP
Bij het slavernijmonument in het Amsterdamse Oosterpark werd maandag herdacht dat het precies 150 jaar geleden is dat de slavernij in de Nederlandse koloniën werd afgeschaft. © ANP
De onder meer door de Surinaamse organisatie Collectief Broki gevraagde excuses bood ook Asscher niet aan. Hij ging wel verder dan premier Mark Rutte die vorig jaar stelde dat slavernij heeft 'ontmenselijkt', maar niet met zoveel woorden spijt betuigde. © ANP
Dat is voor opeenvolgende kabinetten altijd een stap te ver geweest. Al in 2001 betuigde het toenmalige kabinet diepe spijt, maar daar is het altijd bij gebleven. Collectief Broki kondigde vorige maand aan excuses via internationale organisaties te willen afdwingen. © ANP
Bij de herdenking in het Oosterpark waren ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima aanwezig. © ANP
Het is maandag precies 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft in de Nederlandse koloniën. Op 1 juli 1863 werden 47 duizend slaven vrijgemaakt in Suriname en op de Antillen. © ANP
Op het Leidseplein in Amsterdam serveren bekende Nederlanders maandagochtend de eerste editie van het keti koti-ontbijt. Het ontbijt gaat vooraf aan de officiële herdenking van het afschaffen van de slavernij, maandag precies 150 jaar geleden. © ANP
Voormalig burgemeester Job Cohen van Amsterdam, die roereieren bakte, sprak van een belangrijke dag om te herdenken. "Amsterdam speelde een grote rol in het slavernijverleden. We hebben een fantastische Gouden Eeuw beleefd, maar ten koste van de slaven." © ANP
Vicepremier Lodewijk Asscher (L) heeft maandag namens de Nederlandse regering 'spijt en diep berouw' betuigd over de slavernij. © ANP
Herdenking van de afschaffing van de slavernij in de Nederlandse koloniën, precies 150 jaar geleden, in het Amsterdamse Oosterpark. © ANP
Het is maandag precies 150 jaar geleden dat de slavernij werd afgeschaft in de Nederlandse koloniën. © ANP